Aktualności:

Numer 2(272)    luty 2008Numer 2(272)    luty 2008
fot.Anna Radziukiewicz
2009 X 16 Blask dawnych ikon

Wystawa „Arcydzieła malarskie XIII-XIX wieku z muzeów i prywatnych kolekcji Bułgarii” została otwarta 2 września w Państwowym Muzeum Historycznym w Moskwie. Na wystawie można obejrzeć 56 starych ikon i piętnastowieczną płaszczenicę z baczkowskiego monasteru. Wśród eksponatów kluczowe miejsce zajmuje pięć dwustronnych, ponadmetrowej wysokości, ikon.
Na odwrocie ikony św. Jerzego mamy przedstawionych jego rodziców, św.św. Gerontija i Polichronię – podkreśliła Ralica Usiewa, dyrektor wystawy. – Najprawdopodobniej ikona ta wyszła spod ręki trzynastowiecznych konstantynopolitańskich mistrzów, a pochodzi z cerkwi św. Jerzego ze starożytnego miasta Nesebr – jednego z samodzielnych artystycznych ośrodków średniowiecznej Bułgarii. Wizerunki rodziców św. Jerzego są bardzo rzadko spotykane w bizantyńskim malarstwie, a przedstawienia ich trojga na jednej desce wręcz unikalne.
Drugi znaczący przykład sztuki bizantyńskiej – monumentalna ikona Chrystusa Pantokratora z XIII wieku także pochodzi z Nesebru. Obie ikony wystawiane są po raz pierwszy po restauracji. Rozmieszczona tuż obok Pantokratora starożytna ikona Bogarodzicy Odigitrii (XIV w., Płowdiw) znacznie ucierpiała – oblicze Matki Bożej jest zatarte, natomiast lik błogosławiącego Dzieciątka tak samo wyraźny jak siedem wieków wcześniej.
Podczas restauracji płaszczenicy z baczkowskiego monasteru (XV w.) odkryto przyszyte od spodu fragmenty stronic trzech różnych rękopisów z XIII-XV wieków. Służyły jako podkładka do szycia, dzięki czemu restauratorzy mogli przeczytać tropar’ z XV wieku, co ostatecznie wpłynęło na ustalenie daty zabytku.
Obok przykładów bizantyńskiej tradycji na wystawie można obejrzeć także eksponaty późniejszego „narodowego” kierunku, w tym dwie tzw. jerusalimie – grube płótna o szerokości od półtora do dwóch metrów, na których temperą przedstawiono szereg tematów związanych z pielgrzymką do Grobu Pańskiego.
Pielgrzymki do Ziemi Świętej stały się powszechne wśród Bułgarów w dziewiętnastym wieku i przyczyniły się do umocnienia wiary w okresie tureckiej niewoli. Jerusalimie pełniły rolę domowego ikonostasu, a jednocześnie świadectwa o pielgrzymce. W centrum jerusalimii z reguły była przedstawiana świątynia Grobu Pańskiego i zejście bogosławionego Ognia.

Wasze opinie:



W najnowszym numerze:

Znaki w Łaźniach - Anna Radziukiewicz
22 czerwca arcybiskup białostocki i gdański Jakub wraz z biskupem supraskim Andrzejem i duchownymi wyświęcili cerkiew św. Łukasza Chirurga (Wojno-Jasienieckiego) we wsi Łaźnie, znajdującej się w supraskiej parafii. Jest to pierwsza cerkiew w Polsce, której patronem jest św. Łukasz, arcybiskup symferopolski. (więcej...)
Czy jesteśmy odpowiedzialni za Boże stworzenie? - Anna Radziukiewicz
Taki temat zaproponował w tym roku Doroteusz Fionik, organizator bielskiego Prologu (23-26 maja). Poprosił mnie o poprowadzenie na ten temat panelu, towarzyszącego wystawie moich fotografii „Rytmy – sacrum i przyroda”. (więcej...)
Ikona i Tradycja - Andrzej Charyło
Z prawosławnym duchownym ze Szwajcarii o. MICHELEM QUENOT autorem książek poświęconych ikonie laureatem Nagrody Ostrogskiego rozmawia Andrzej Charyło. (więcej...)
Chaos coraz większy - Eugeniusz Czykwin
15 grudnia 2018 roku na zwołanym przez patriarchę Konstantynopola Bartłomieja „zjednoczeniowym soborze” przedstawiciele dwóch nieuznawanych przez światowe prawosławie rozłamowych struktur – tzw. Ukraińskiej Prawosławnej Cerkwi Kijowskiego Patriarchatu (UPC KP) i tzw. Ukraińskiej Autokefalnej Prawosławnej Cerkwi (UAPC) – utworzyli nową strukturę – Prawosławną Cerkiew Ukrainy (PCU). Na jej zwierzchnika wybrano rekomendowanego przez „patriarchę” Filareta „metropolitę” Epifanija. I to tej strukturze 6 stycznia bieżącego roku w Stambule (dawny Konstantynopol) patriarcha Bartłomiej, ignorując stanowisko kanonicznej (tworzą ją ponad 12 tys. parafii i ponad 200 monasterów) Ukraińskiej Prawosławnej Cerkwi (UPC), nadał tomos o autokefalii. (więcej...)
Prawosławie w San Francisco - Andrzej Charyło
Podczas pobytu naukowo-badawczego na Uniwersytecie Stanowym Ohio w Columbus w USA odwiedziłem jedno z najważniejszych dla prawosławnych w Ameryce Północnej miejsc, czyli sobór katedralny Ikony Matki Bożej Radość Wszystkich Strapionych w San Francisco. Znajdują się tam relikwie św. Jana (Maksymowicza), który pełnił posługę arcybiskupią w połowie XX wieku w Chinach, na Filipinach, w Europie Zachodniej i w Stanach Zjednoczonych. (więcej...)