Aktualności:

Numer 2(200)    luty 2002Numer 2(200)    luty 2002
fot.
1970 I 01 Cerkiew Przemienienia

W poprzednim numerze Przeglądu Prawosławnego informowaliśmy o osiągnięciach naukowych naszych duszpasterzy. Z prawosławiem i prawosławna teologią związany był również przewód kwalifikacyjny I stopnia, do którego doszło 24 lutego w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Rada Wydziału Architektury Wnętrz tej uczelni poddała ocenie dorobek twórczy i osiągnięcia dydaktyczne mgr inż. arch., arch. wnętrz Tatiany Misijuk oraz przygotowany przez nią specjalnie dla potrzeb tego przewodu projekt i pracę kwalifikacyjną: "Cerkiew Przemienienia. Wnętrze, bryła i otoczenie świątyni jako funkcja sprawowanego w niej nabożeństwa". Promotorem Tatiany Misijuk był prof. Andrzej Bissenik,
   a jej dorobek i przedstawiony projekt recenzowali prof. Andrzej Basista, dziekan Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej oraz prof. Lech Koliński z ASP w Warszawie.

   Makieta cerkwi Przemienienia widok z zewnątrz Tatiana Misijuk podjęła się bardzo trudnego zadania, bowiem w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat budownictwo sakralne rozwija się w Polsce na wielką skalę. Skoro pojawiło się tak wiele nowych świątyń i tak wiele nowych rozwiązań, już sama propozycja projektu świątyni - bryły architektonicznej, wnętrza, programu ikonograficznego, poszczególnych elementów wystroju, jak również najbliższego otoczenia - skłania w tym kontekście do pytania, czy w ogóle można coś jeszcze na ten temat powiedzieć. Okazuje się, że nie tylko można, ale i trzeba.
   Projekt cerkwi Przemienienia rozważnie i zdecydowanie osadzony jest na tradycyjnych podstawach, wzorowany na najbardziej charakterystycznych przykładach z historii chrześcijańskiej sztuki sakralnej, a jednocześnie jest rozwiązaniem niezwykle nowatorskim.
   Podporządkowując się wymogom kanonów tradycji i rozważnie zachowując symboliczne elementy architektury i układu wnętrza świątyni, daje im nową oprawę. Nie chodzi tu jedynie o wykorzystanie współczesnych możliwości technologicznych. Wszystkie elementy architektury i wnętrza świątyni podporządkowane są sprawowanemu w niej nabożeństwu.
   Projekt cerkwi Przemienienia charakteryzuje zwarta bryła oraz ścisła korespondencja wnętrza z wyglądem zewnętrznym świątyni - cała jej struktura i wszystkie elementy wnętrza ograniczają się do tego co niezbędne i najważniejsze. Brakuje tu jakichkolwiek zbędnych detali, które nie miałyby wyraźnie określonej funkcji liturgicznej, a ich znaczenie ograniczałoby się jedynie do "dekoracji".
   Cerkiew Przemienienia jest bardzo dobrym przykładem holistycznego traktowania sztuki sakralnej - zarówno bryła architektoniczna, wnętrze, jak i całe otoczenie świątyni są nie tylko podporządkowane jej liturgicznemu przeznaczeniu, ale też współdziałają z nim i zdecydowanie je wspomagają.
   Recenzenci, Rada Wydziału Architektury Wnętrz i goście wysoko ocenili pracę p. Misijuk.
   Makieta cerkwi Przemienienia widok z  wewnątrz Obecny na tym przewodzie kwalifikacyjnym metropolita Sawa wyraził przekonanie, iż nowe pokolenie projektantów pomoże uniknąć projektowych i realizatorskich trudności, które w ciągu ostatnich kilkunastu lat towarzyszyły powstawaniu nowych prawosławnych świątyń. W swej wypowiedzi o przedstawionym projekcie cerkwi podkreślił znaczenie wiedzy teologicznej, znajomości prawosławnej liturgiki i symboliki przy podejmowaniu tego rodzaju prac projektowych.
   Propozycja matuszki Tatiany Misijuk rozważnie łączy osiągnięcia i możliwości współczesnej technologii z wymogami prawosławnej teologii.
   CMK

Wasze opinie:



W najnowszym numerze:

Każdy może znaleźć drogę do cerkwi - Eugeniusz Czykwin
Moich prawosławnych przyjaciół i znajomych z Francji zadziwiały zawsze informacje o napięciach i braku „braterskich relacji” między katolikami i prawosławnymi w Polsce. Nie mogli zrozumieć, dlaczego kuria arcybiskupia w Białymstoku z ówczesnym jej zwierzchnikiem, arcybiskupem Stanisławem Szymeckim, który wiele lat żył we Francji, próbowała odebrać prawosławnym ich monaster w Supraślu. Przecież – mówili „moi” Francuzi – Polacy nie mogą być pewni, że procesy sekularyzacji, a w rzeczywistości dechrystianizacji Zachodniej Europy, nie dotrą do Polski. Wobec tych globalnych wyzwań musimy być solidarni i sobie wzajemnie, tak jak we Francji, pomagać. (więcej...)
Rozłam się pogłębił - Eugeniusz Czykwin
15 grudnia w Kijowie odbył się „zjednoczeniowy sobór”, na którym przedstawiciele tzw. Ukraińskiej Prawosławnej Cerkwi Kijowskiego Patriarchatu (UPCKP) i tzw. Ukraińskiej Autokefalicznej Prawosławnej Cerkwi (UAPC) utworzyli nową „Prawosławną Cerkiew Ukrainy” (PCU). Obradom soboru przewodniczył przedstawiciel patriarchy konstynapolitańskiego Bartłomieja, metropolita Emanuel. Obok niego za prezydialnym stołem usiedli prezydent Petro Poroszenko, zwierzchnicy nieuznawanych przez żadną z lokalnych Cerkwi prawosławnych struktur – „patriarcha” Filaret i „metropolita” Makary, a także jeden z dwóch biorących udział w soborze biskupów kanonicznej Ukraińskiej Prawosławnej Cerkwi (UPC) – metropolita winnicki Symeon (Szostacki) – drugim był metropolita Aleksander (Drabinko). (więcej...)
Dla Boga i ludzi - Ałła Matreńczyk
Niedziela Prawosławia 2015 roku, dzień obrońców ikon. W cerkwi Życiodajnej Trójcy w Chochołach pożegnano 56-letniego Aleksandra Sokołowa, utalentowanego ikonopiscę, który stał u źródeł odrodzenia ikonopisania w Rosji. Pozostawił po sobie ogromną spuściznę, jego prace – ikony, polichromie, freski, mozaiki – można znaleźć w wielu krajach świata, ale jako ikonograf monumentalista ukształtował się u nas, w Polsce, tu wykonał polichromie w Hajnówce i freski w Mielniku. I choć w opublikowanym blisko dwustustronicowym pośmiertnym albumie Widiet’ lubow mielnickie freski zajmują jedynie stronę, dla mielnickich parafian są wielkim darem, ikonnym woobrażenijem w duchownoje nasłażdienije na wiecznyje wieka, amiń. (więcej...)
Duch i historia - Anna Radziukiewicz
Optina Pustyń – monaster, który przemieniał dziewiętnastowieczne umysły ruskich ludzi. Dlaczego dziewiętnastowieczne, skoro istniał wieki wcześniej? Ale to wtedy stał się sławny, nie tylko na Rusi. Ten wiek zrodził czternastu optińskich starców, wśród nich najbardziej znanego, Ambrożego, urodzonego w strasznym roku 1812, kiedy dwanaście „języków”, czyli po słowiańsku narodów, ciągnęło pod wodzą Napoleona na Moskwę. I żył niemal do końca wieku, do 1894 roku. Przy nim nieśli podwig Lew, Makary, Aleksander, Anatol, Nektary... Ambrożego Cerkiew kanonizowała w 1988 roku, kiedy po zwrocie monasteru, zamkniętego przez bolszewików w 1923 roku, odsłużono tu pierwszą Liturgię. Kolejnych trzynastu starców kanonizowano w 1996 roku.
(więcej...)