Aktualności:

Numer 2(356)    luty 2015Numer 2(356)    luty 2015
fot.Jan Makal
2007 VI 28 Wadliwa restauracja monasteru

Dwunastowieczny monaster Pantokrator, położony w historycznej części Stambułu Zejrek, znajduje się w opłakanym stanie, donosi „Turkish Daily News”.
   Monaster został założony na polecenie bizantyńskiej cesarzowej Ireny w latach 1118-1136. Dzisiaj ten historyczny kompleks, wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, pilnie potrzebuje remontu, uważają tureccy specjaliści.
   Prof. Zejnep Achunbaj razem ze swoimi współpracownikami konserwatorami zwróciła się w 1995 roku do instytucji rządowych z propozycją rozpoczęcia prac restauracyjnych.
   – Poproszono nas, żebyśmy przed zakończeniem wszystkich niezbędnych badań i przed przygotowaniem końcowego projektu rozpoczęli restaurację od dachu – powiedziała profesor. – Taka była propozycja władz miasta i wykonawcy, który wygrał przetarg. Nie mieliśmy innego wyjścia, musieliśmy się zgodzić. Nie wiedzieliśmy, co sobą reprezentuje budynek. Wszystko co mogliśmy zrobić, to iść po śladach, żeby nie popełnić błędów nie do naprawienia.
   – Podejście naukowe nie zawsze jest zbieżne z podejściem wykonawcy
– dodała. – To prawda, że restauracja dachu miała też i plusy, bo on przeciekał.
   Rok później, w 1998 r., władze miasta wstrzymały prace zespołu prof. Achunbaj, informując że dalej już same poprowadzą restaurację. W efekcie, z powodu przepuszczania wody, podniósł się poziom wilgotności i dach pokrył się osiemdziesięciocentymetrową roślinnością.
   W 2001 roku prace restauracyjne zostały wznowione, ale wkrótce znowu zatrzymane – pod zarzutem, że posuwały się zbyt wolno. Profesor podkreśla, że prace restauracyjne potrzebują czasu, nie sposób zacząć ich i przeprowadzić tak, jak budowę mieszkalnego domu. W przeciwnym wypadku można wyrządzić historycznej budowli znaczną szkodę.
   Profesor uważa, że politycy i władze miasta w znacznym stopniu ponoszą odpowiedzialność za postępującą degradację monasteru.
   Unikalne mozaiki z kolorowego kamienia, zawierające dużo informacji o czasach ich powstania, są przesłonięte rusztowaniami. Historyczne drewniane zabudowania monasteru niszczeją. Obok monasterskich zabudowań dzieci grają w piłkę nożną wykorzystując ścianę jako bramkę. Ołowiane płyty z dachu zostały ukradzione.
   Stambuł został ogłoszony stolicą Europy 2010 roku, tak więc prace związane z restauracją posuwają się bardzo szybko. Ale czy zabytek historii będzie obroniony w należyty sposób? Prof. Achunbaj, która uczestniczyła w pracach restauracyjnych Hagia Sophia, mówi: – Nie powinniśmy malować fasad, żeby miasto lśniło w 2010 roku. Żeby obronić ogólnoświatową spuściznę powinniśmy w pierwszym rzędzie pracować dla siebie samych, nie stawiając innych celów.
   Prof. Achunbaj z goryczą zauważa, że w Turcji słowo „restauracja” rozumiane jest jako odnowienie. – Takie pojmowanie prowadzi do zniknięcia kulturowego dziedzictwa. Ilekroć słyszę słowo „restauracja”, przebiegają mnie dreszcze – mówi.
   

Wasze opinie:



W najnowszym numerze:

Pod skrzydłami aniołów - o. Konstanty Bondaruk
Późną jesienią, 21 listopada, w kilkunastu parafiach i świątyniach naszej Cerkwi szczególnie uroczyście wspominamy św. Michała Archanioła. Wraz z nim uhonorowujemy cały świat anielski, wielki i tajemniczy, o którym mało wiemy, lecz istnienie którego odczuwamy tak realnie jak dotyk czułej, Bożej ręki. (więcej...)
Cud w Rożkowce - Gieorgij Musiewicz
Na południowym skraju Puszczy Białowieskiej, nad rzeką Białą, położona jest niewielka wieś o tej samej nazwie. Do Topiła stąd zaledwie cztery kilometry, ale od Białej oddziela je granica państwowa. Rzeka Biała tworzy się z połączenia trzech strumieni: Sipory, Krowatki i Policznej. Nieopodal wsi Stołpowiska Biała wpada do Leśnej, płynącej spod Hajnówki. Wcześniej uważano, że to właśnie Leśna jest dopływem Białej. Pierwsza wzmianka o Białej pochodzi z 1560 roku. Jednakże dopiero w 1912 roku zbudowano tu z puszczańskiego drewna cerkiew Kazańskiej ikony Matki Bożej. Świętowano tu także dzień pamięci Świętych Braci Machabeuszy. Właśnie na to święto przyjeżdżałem kilkakrotnie z rodzicami. Mój ojciec, Stefan Musiewicz, był psalmistą w nieodległych Dmitrowiczach. W okresie międzywojennym Biała należała do powiatu bielskiego. Proboszczem był tu o. Klaudiusz Puszkarski, który w maju 1939 roku został skierowany do parafii w Białowieży.
(więcej...)
Inna wspólnota - o. Gieorgij Zawierszynski
Dużo osób z Rosji i byłych republik radzieckich – Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Gruzji, Łotwy, Litwy i Estonii – pojawiło się niedawno w Irlandii. Przyjeżdżali do pracy, zakładając że po kilku latach wrócą do domu. Jednak wielu z nich zaczęło się asymilować i zostawać na stałe. Teraz pomagają krewnym i znajomym w przeprowadzce do nowego domu. Stopniowo tworzą się tutaj nowe kręgi osób rosyjskojęzycznych. (więcej...)
Rozłam na trwałe? - opracowali Eugeniusz Czykwin i Andrzej Charyło
12 października 2019 roku w historii Cerkwi prawosławnej zapisze się jako tragiczna data podziału światowego prawosławia. W tym dniu sobór biskupów greckiej Cerkwi faktycznie uznał utworzoną w grudniu ubiegłego roku nową cerkiewną strukturę tzw. Ukraińską Prawosławną Cerkiew. Ten dzień to smutna data także dla całego, znajdującego się w kryzysie chrześcijaństwa, szczególnie w Europie Zachodniej. W opinii nie tylko prawosławnych skutki decyzji greckiej Cerkwi będą porównywalne do tragicznego podziału chrześcijaństwa w 1054 roku, z tym że obecnie dotyczy to wschodniej, prawosławnej jego części. Niżej drukujemy oficjalne stanowiska greckiej i ruskiej Cerkwi.
(więcej...)