Numer 5(359)    maj 2015Numer 5(359)    maj 2015
fot.Siergiej Prokudin-Gorskij
Wojskowa cerkiew
Voiletta Wiernicka

Cerkiew garnizonowa św. Aleksego, wzniesiona dla stacjonującego w Łodzi 37 Jekaterynburskiego pułku piechoty, była symbolem współistnienia wielu kultur w tym kosmopolitycznym mieście. Budowę stojącej na polskiej ziemi prawosławnej świątyni sfinansowali niemieccy i żydowscy fabrykanci. Służyła ona stacjonującym w mieście żołnierzom i oficerom, z których wielu związało swoje życie z Łodzią.

Przed pierwszą wojną światową wojskowi stanowili ponad połowę prawosławnych w Królestwie Polskim, najdalej na zachód wysuniętej części Imperium. Ziemie polskie mogły być przedpolem w działaniach ofensywnych (tutaj znajdowała się najkrótsza droga na Berlin i Wiedeń), lecz w razie gwałtownego ataku Niemcy z Prus Wschodnich i Austriacy z Galicji mogli szybko odciąć stacjonujące tutaj wojska rosyjskie.

W swoim słynnym memoriale oficer kwatermistrzostwa Królestwa Polskiego ppłk Ignacy Prądzyński trafnie określił rolę tego terenu: „ Jest [ono] pewnego rodzaju przedmurzem, nie dopuszczającym do inwazji w głąb Cesarstwa i broniącym dostępu do niego. O ile Królestwo jest silne, Cesarstwo jest zabezpieczone, zaś Prusy i Austria zagrożone”.

W latach 60. i 70. XIX wieku Rosjanie zaczęli obawiać się rosnącej militarnej potęgi Prus, które wykazywały coraz większą chęć dominacji w Europie. Powodem niepokoju były prowadzone przez ten kraj zwycięskie wojny, z których ostatnia – francusko-pruska w latach 1870-1871 – zakończyła się zjednoczeniem państw niemieckich pod berłem Hohenzollernów. Zmieniająca się sytuacja międzynarodowa zmusiła władze w Petersburgu do przeprowadzenia gruntownych reform. Utworzono Warszawski Okręg Wojskowy, który wraz z innym zachodnim okręgiem – Wileńskim – miał powstrzymać atak wrogich armii do nadejścia posiłków z Cesarstwa. Od lat 1880 w Królestwie sukcesywnie zwiększano ilość wojsk: przed wybuchem wojny stacjonowało tu 25 proc. szeregowych (około 250 tysięcy) i 18-19 proc. oficerów (blisko 8 tysięcy) całej armii cesarskiej, co czyniło okręg jednym z najsilniejszych w całej Rosji. (...)

(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)

Voiletta Wiernicka
fot. autorka

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token