Numer 8(362)    sierpień 2015Numer 8(362)    sierpień 2015
fot.Anna Radziukiewicz
O bieżeństwie w parlamencie
Anna Radziukiewicz
W holu głównym gmachu Sejmu została otwarta 21 lipca wystawa „Bieżeństwo 1915-1923. Wspólna historia”, zorganizowana przez Fundację Księcia Ostrogskiego. Obecność tematyki bieżeństwa w polskim parlamencie stała się możliwa dzięki zabiegom posła Eugeniusza Czykwina, jednocześnie przewodniczącego społecznego komitetu obchodów setnej rocznicy bieżeństwa, działającego od  dwóch lat.

Patronat honorowy nad wydarzeniem objął wicemarszałek Sejmu Jerzy Wenderlich. On też otworzył wystawę. Wydarzenie zgromadziło parlamentarzystów. Przybył Stefan Niesiołowski, były wicemarszałek Sejmu, Janusz Korwin-Mikke, jednocześnie eurodeputowany, Tadeusz Iwiński, Aleksander Sosna, Robert Tyszkiewicz i inni. Przybyli przedstawiciele służb dyplomatycznych. Ambasadę Białorusi w Polsce reprezentowali minister radca Igor Siekreta, radca do spraw politycznych Jurij Kułabuchow i dyrektor Centrum Kulturalnego Białorusi w Polsce Eduard Szwajko. Radca Władimir Krawcow reprezentował ambasadę Rederacji Rosyjskiej. Wystawa wzbudziła szerokie zainteresowanie wśród dziennikarzy.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich ze znawstwem mówił o masowym exodusie kilku milionów ludzi z zachodnich guberni Imperium Rosyjskiego oraz Królestwa Polskiego. Zauważył, że temat jest wśród Polaków mało znany i że organizatorzy wystawy słusznie podjęli się zadania popularyzacji kwestii, będącej istotnym ogniwem naszej historii.

Zgromadzonych powitał Eugeniusz Czykwin. Wraz z Anną Radziukiewicz, prezes Fundacji Ostrogskiego, skupił się na następstwach bieżeństwa dla prawosławnych Białorusinów i Ukraińców, bo oni byli głównymi jego uczestnikami. Oboje podziękowali za możliwość prezentacji wystawy w Sejmie, najbardziej prestiżowym miejscu, w jakim mogłaby być w Polsce pokazana.

Uroczystość uświetnił studziwodzki zespół Żemerwa, który wykonał kilka pieśni, śpiewanych w okresie bieżeństwa – akustyka głównego holu Sejmu okazała się doskonała.

Jako organizatorzy byliśmy niezwykle mile zaskoczeni zainteresowaniem wystawą, na otwarcie której przybyło dużo ludzi. Okazało się, że otworzyła ona dla wielu zupełnie nieznany rozdział historii, tragiczny, fascynujący i bogaty, że tego typu przedsięwzięcia są niezwykle potrzebne.

Tego samego dnia miało miejsce posiedzenie sejmowej komisji do spraw mniejszości narodowych. Otworzył je przewodniczący komisji, poseł Miron Sycz, prowadził Eugeniusz Czykwin. Ekspertyzę na temat bieżeństwa przedstawił prof. Uniwersytetu w Białymstoku Eugeniusz Mironowicz. Mówił on o zachwianiu się, wręcz ruinie, nie tylko świata materialnego bieżeńców, którzy wracali po rewolucji i wojnie domowej w Rosji na ojczyste ziemie na tak zwany goły kamień, ale także świata duchowego, świata wartości. Oni widzieli w Rosji, jak sypią się dwa filary ich życia – carska władza i Cerkiew. To rodziło konsekwencje – sekty, ateizm, ruchy komunistyczne.

Odbudowa świata po bieżeństwie według profesora, trwała do połowy lat pięćdziesiątych XX wieku.

Podczas posiedzenia komisji zastanawiano się, dlaczego o tak ważnym okresie w życiu mieszkańców obecnej Rzeczypospolitej milczą podręczniki. Mówiono o fenomenie zupełnie nieoczekiwanego, aż tak szerokiego zainteresowania się bieżeństwem wnuków i prawnuków tych, którzy go doświadczyli.

Wystawę „Bieżeństwo”, której wernisaż odbył się 8 maja w kinie Forum w Białymstoku podczas obchodów 30-lecia istnienia Przeglądu Prawosławnego, obejrzeli mieszkańcy wielu miejscowości. Była ona prezentowana w Hajnówce, Bielsku Podlaskim, Białowieży, Sokółce, Narewce, Rajsku, Orli, Wasilkowie. Zostanie pokazana jeszcze między innymi w Starym Korninie, Dubiczach Cerkiewnych, na Świętej Górze Grabarce. Wystawa towarzyszy przeważnie ważnym wydarzeniom religijnym. Wśród zwiedzających rozpowszechniamy publikację o bieżeństwie autorstwa Doroteusza Fionika, wydaną staraniem fundacji, oraz płytę z dokumentem Jerzego Kaliny na ten sam temat i materiałami pokazanymi na wystawie.

Tworząc wystawę, nie oczekiwaliśmy tak dużego nią zainteresowania. To dobrze, że chcemy poznawać swoje korzenie.

Anna Radziukiewicz
fot. Anna Miszczuk-Stankiewicz i autorka

Wystawa „Bieżeństwo 1915-1923. Wspólna historia” Kuratorzy: Eugeniusz Czykwin i Anna Radziukiewicz. Opracowanie graficzne Anna Miszczuk-Stankiewicz

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token