Numer 10(376)    Październik 2016Numer 10(376)    Październik 2016
fot.Anna Radziukiewicz
Cerkiew czeka na ratunek
o. mitrat dr Jan Plewa
Po wojnie władze komunistyczne cerkiew zamieniły na skład nawozów sztucznych. Chemikalia zniszczyły podłogę i głęboko wniknęły w ściany. Kiedy skład zamknięto, ogołocona i zniszczona świątynia miała zostać rozebrana, a materiał posłużyć do budowy wiejskiej świetlicy.
Ostatecznie, dzięki protestom i zebranym pod apelem podpisom, w 1966 roku władze zezwoliły na powołanie w Zapałowie parafii prawosławnej. Na pierwszym nabożeństwie, w dzień święta Narodzenia Jana Chrzciciela, 7 lipca, zgodnie z świadectwem starszych parafian, zebrał się tłum wiernych z całej okolicy. Taki spontaniczny odzew bardzo zatrwożył kościelną i komunistyczną władzę. Rzymskokatolicki biskup przemyski Ignacy Tokarczuk zbierał od ludzi oświadczenia, że nigdy nie pójdą do naszej cerkwi. Jednocześnie pojawiły się ulotki w języku ukraińskim, że Ukraińcy pomszczą na Polakach wszystkie doznane krzywdy. Szybko zjawili się przedstawiciele Urzędu Bezpieczeństwa. Dochodzenie wykazało, że twórcami ulotek byli miejscowi Polacy i wszystko ucichło. Jednak władza dalej straszyła powtórnym wysiedleniem. Pod wpływem nacisku przy cerkwi zostali tylko najsilniejsi.
Następny etap życia parafialnego upłynął w atmosferze wrogości. Ciągle wybijano szyby w oknach, dyskryminowano wszystko, co się odnosiło do obrządku prawosławnego i ukraińskiej odmienności, wraz z jej duchowymi i kulturowymi skarbami.
W wymiarze praktycznym oznaczało to brak przydziału na jakiekolwiek materiały budowlane, nawet pozwolenia na jakikolwiek remont czy budowę czegokolwiek nowego.
Tutaj niezbędne jest wspomnienie jeromonacha Abla, obecnie arcybiskupa lubelskiego i chełmskiego, który zdołał pokonać urzędowe przeszkody. To on w Zapałowie powiedział: – Jeśli nie zbudujecie własnej plebanii, nie będziecie mieli stałego proboszcza. Parafianie, idąc za tym głosem, z poświęceniem, przy wsparciu z zagranicy, wybudowali nową plebanię, gdyż stara, mimo usilnych starań, nie została im przekazana.
Na początku zapałowską parafię obsługiwali duchowni z Warszawy, zwłaszcza ówczesny o. kanclerz metropolitalny Sawa (obecnie metropolita warszawski i całej Polski), oraz duchowni z Białostocczyzny i naszej diecezji. Trudno było w tych warunkach mówić o rozwoju parafii. Życie parafialne toczyło się w atmosferze zmagań o religijno-narodową tożsamość.
Ten etap zamknął się w 1989 roku. Ustała dyskryminacja, wzrosło zainteresowanie prawosławną obrzędowością i duchowością. O tym najlepiej świadczą słowa niedawno zmarłego arcybiskupa Adama: – Za komuny, jak Polak przychodził do naszej cerkwi, to pytał, czy pod progiem cerkwi mamy zakopaną ikonę Matki Boskiej, a teraz, jak przychodzą, to wiele wiedzą o prawosławnej cerkwi i chcą wiedzieć jeszcze więcej. Przez lata mojego tutaj duszpasterzowania miałem okazję zaobserwować te pozytywne zmiany.
Kiedy proboszczem był o. Aleksander Kulik (1989-2002), wykonano prace zabezpieczjące cerkiew przed zmianami atmosferycznymi. Jednak neutralizowanie chemii po nawozach sztucznych wraz z generalnym remontem cerkwi wymaga milionowych kosztów. Obiekt jest w stanie daleko posuniętej destrukcji.
Sobór biskupów ogólnometropolitalną kolektę na rzecz remontu naszej cerkwi wyznaczył na pażdziernik. My także, proboszcz i parafianie, zwracamy się z prośbą o finansową pomoc i wsparcie prac konserwatorskich przy unikalnej cerkwi św.św. Kosmy i Damiana w Zapałowie.
Wprawdzie w latach 1992-1996 poddano ją częściowej renowacji, jednak potrzebna jest jej gruntowna rewitalizacja oraz kosztowna i czasochłonna renowacja. Od 2009 roku licząca zaledwie siedem rodzin (w tym osoby samotne) parafia wraz z proboszczem na miarę sił i środków przywraca świątynię do dawnej świetności. Wykonano już szereg kosztownych prac. Aby jednak odzyskała wygląd świątyni Bożej, potrzebne są, jak wspomniałem, duże nakłady.
Wierzymy, przy wsparciu wiernych z całego kraji nasza cerkiew (jedyna w powiecie jarosławskim) stanie się prawosławną ostoją tej części kraju a zarazem atrakcją, perełką architektury cerkiewnej na jarosławskiej ziemi.
Więcej o przeszłości naszej parafii można dowiedzieć się z filmu przygotowanego przez Telewizją Polską, Wydział Redakcji Audycji Katolickich w Warszawie, w programie „My Wy Oni”, Zapałów 2013, dostępnego w internecie (http://vod.tvp.pl/10888739/16052013).
Jednocześnie w imieniu nas wszystkich serdecznie dziękuję za dotychczasowe ofiary, za które niech sam Bóg wynagrodzi.
Liczymy na zrozumienie i pomoc.
Konto remontu cerkwi:
BS Jarosław POK Zapałów
Nr. konta 21 9096 0004 3011 0050 0151 0002

Z miłością w Chrystusie,
Komitet Odbudowy Cerkwi
w Zapałowie
i o. mitrat dr Jan Plewa

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token