Numer 10(376)    Październik 2016Numer 10(376)    Październik 2016
fot.Anna Radziukiewicz
Odrodzenie Ławry
Eugeniusz Czykwin
Eugeniusz Czykwin: – Gdy rozmawialiśmy z Władyką cztery lata temu (Przegląd Prawosławny, 6/2012), przygotowywaliście się do jubileuszu 300-lecia Ławry. Wszędzie trwały prace, a Władyka miał w kalendarzu rozpisane zajęcia na każdy z 365 dni, poprzedzających jubileusz. Czy wszystko się udało?
Biskup Nazarij: – Tak. Dzięki Bogu zdążyliśmy z remontami, ale nie one były najważniejsze. W uroczystościach jubileuszowych uczestniczył patriarcha Cyryl, a jubileusz posłużył przypomnieniu mieszkańcom Sankt Petersburga i całej Rosji znaczenia Ławry w życiu naszej Cerkwi i rosyjskiego państwa.
– Decyzję o utworzeniu monasteru w 1710 roku podjął car Piotr I. Osobiście wybrał miejsce na obrzeżach ówczesnego miasta. Chciał mieć w swojej nowej stolicy duży, konkurujący z moskiewskimi, monaster?
– To także, ale car planował przeniesienie do nowego monasteru relikwii św. Aleksandra Newskiego (1220-1263), który na Rusi był czczony jako obrońca prawosławnej wiary i ojczyzny. Umieszczenie w monasterze moszczy św. Aleksandra, co nastąpiło w 1723 roku, usytuowało go, obok Kijowsko-Pieczerskiej i Troicko-Siergijewskiej Ławry, w randze najważniejszych ośrodków życia religijnego w dorewolucyjnej Rosji. Przed rewolucją w Ławrze przebywało około stu mnichów, co w porównaniu z monasterami Wałaamu, gdzie w jednym czasie żyło ich około pięciu tysięcy, nie robiło wrażenia, było to jednak „uczone bractwo”.
Przeprowadzając głębokie reformy państwa, Piotr I chciał także klasztory przemienić w instytucje utylitarne, to znaczy przynoszące praktyczne korzyści. Zapominając, że najważniejsza dla mnicha jest modlitwa, chciał w Ławrze urządzić szpitale, także leczące alkoholików, umieszczać inwalidów z prowadzonych przez niego licznych wojen, psychicznie chorych, również szkołę. Przekształcona w 1726 roku w słowiańsko-greko-łacińskie seminarium, a w końcu XVIII wieku w Aleksandro-Newską Akademię, stała się jedną z największych uczelni teologicznych w całym prawosławnym świecie.
Stąd też wśród ówczesnych hierarchów i pełniących ważne cerkiewne funkcje było wielu mnichów Ławry, m. in. święci Innocenty Irkucki (Kulczycki) i Sofroniusz (Krystalewski), starzec Fiodor (Uszakow). Mnichami ławry byli wielcy misjonarze. W XIX wieku chórem Ławry dyrygował o. Piotr Turczaninow.
– I wszystko zmieniło się po bolszewickiej rewolucji.
– Już w styczniu 1918 roku miała miejsce pierwsza próba przejęcia i rozgrabienia monasteru. Ludzie obronili swoje świątynie, choć w zamieszkach został śmiertelnie ranny protoprezbiter Piotr (Skipetrow). Ówczesny metropolita Petersburga Weniamin (Kazenskij) za obronę Cerkwi w 1922 roku został przez bolszewików rozstrzelany. Również dwaj inni zwierzchnicy ławry, metropolita Włodzimierz (Bogojawleński) i Serafin (Cziczagow) zostali zamordowani. Tragiczny był los wielu mnichów i świeckich, angażujących się w działalność Aleksandro-Newskiego Bractwa. W 1923 roku czterdziestu członków bractwa aresztowano, część rozstrzelano, część zesłano do łagrów. Nie pozostawiono w spokoju i relikwii św. Aleksandra. „Demaskując oszustwa kontrrewolucyjnego kleru”, relikwie, w obecności „przedstawicieli rewolucyjnej prasy”, wyjęto ze srebrnego sarkofagu i odesłano do urządzonego w Soborze Kazańskiej Ikony Bogarodzicy w Moskwie „Muzeum Historii Religii i Ateizmu”. Władze po kolei zamykały monasterskie świątynie, których w 1914 roku było czternaście. Ostatnią cerkiew Świętego Ducha zamknięto w 1935 roku.
Aż do 1943 roku na terenie ławry nie odprawiano żadnych nabożeństw. Nieremontowane od rewolucji świątynie i budynki niszczały.


(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)


fot. ze strony internetowej
Aleksandro-Newskiej Ławry


Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token