Numer 11(377)    Listopad 2016Numer 11(377)    Listopad 2016
fot.Natalia Klimuk
Opowieść o końcu świata
Dorota Wysocka
Autorka nazwała ją reportażem historycznym. To właściwe okokreślenie. Jest dziennikarką, współpracowała z wieloma tytułami prasowymi, w tym z „Wyborczą” i „Polityką”, w 2014 roku zaczęła prowadzić poświęconą bieżeństwu stronę internetową, gdzie gromadziła relacje, fotografie, dokumenty. Czuje się, że za tym co opowiada stoi głębokie zaplecze.
„Dziennikarskie spojrzenie” zbyt często oznacza zatrzymanie się na warstwie naskórkowej, rzut oka na problem, bez wgryzania się w jego istotę, nawet gdy jest to „reportaż uczestniczący”. Aneta Prymaka jest jednak złączona z tematem mocnymi więzami. Jej przodkowie także latem 1915 roku ruszyli na wschód, nosiła w sobie ich opowieści, długo nie zdając sobie sprawy, czego właściwie dotyczą.
Tematem zainteresowała się bliżej w 2012 roku. Przed ponad rokiem zdawałam czytelnikom PP relację ze spotkania z nią w białostockim Centrum Kultury Prawosławnej. Opowiadała, jak doszło do bieżeńtwa, jak wyglądał wyjazd, pobyt w Rosji, powrót, przytaczała wspomnienia, zwłaszcza zebrane w latach dziewięćdziesiątych przez tygodnik „Niwa”. Sala wypełniona była po brzegi, padło mnóstwo pytań, emocje wisiały w powietrzu. Teraz widać jednak, że praca nad książką dopiero się wówczas zaczynała, materiał był jeszcze niekompletny, a przede wszystkim nie przetrawiony, Teraz autorka widzi wszystko wyraźniej, szerzej, a emocje trzyma na wodzy, choć i tak to one uderzają w odbiorcę przede wszystkim.
„Bieżeństwo1915” jest opowieścią o końcu świata, o apokalipsie, która wyrwała białoruskich chłopów z ich może i zacofanego cywilizacyjnie, ale unormowanego, tradycyjnego życia, pognała daleko w świat, kazała doświadczyć rzeczy strasznych, upadku wartości i świętości, większości pozwoliła wrócić, ale tylko na to samo miejsce, nie do tego samego świata, który na ich oczach rozpadł się ostatecznie.

(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)


Dorota Wysocka
fot. autorka

Aneta Prymaka-Oniszk, Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016, ss. 368.

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token