Numer 4(382)    Kwiecień 2017Numer 4(382)    Kwiecień 2017
fot.Zmartchwystanie Pańskie - malowidło w cerkwi Świętego Ducha w Białymstoku
...jako świecznik oświecił mrok niewiedzy
oprac. Natalia Klimuk
Jak greckie i słowiańskie źródła literackie piszą o godnym kontynuatorze dzieła misji świętych Cyryla i Metodego, świętym Klemensie Ochrydzkim.
Na tyle ważnym, czy jak byśmy dokładniej powiedzieli – skutecznym, że również nazwanym przez Cerkiew równym Apostołom. To apostoł Bułgarii.
Święty Klemens, urodzony w latach trzydziestych IX wieku, prawdopodobnie pochodził z któregoś ze słowiańskich plemion, zamieszkujących okolice Sołunia i mówiących dialektem, na który św. Cyryl przełożył Pismo Święte i księgi liturgiczne jeszcze przed początkiem misji morawskiej w 863 roku. Być może od początku związany był ze św. Metodym, który w połowie IX wieku piastował urząd archonta Strymonii – terytorium na północ od Sołunia, zasiedlonego przez Słowian bułgarskich. Klemens towarzyszył Świętym Braciom podczas misji na Wielkich Morawach, dokąd zostali wysłani przez cesarza bizantyńskiego Michała III, by głosić Słowo Boże w języku zrozumiałym dla tamtejszych Słowian. Klemens towarzyszył też Cyrylowi i Metodemu w podroży do Rzymu w 867 roku, dokąd wezwano ich przed oblicze papieża Hadriana II dla obrony użycia języka słowiańskiego w Liturgii.
W Rzymie został wyświęcony na kapłana i przyjął imię duchowne ku czci św. Klemensa Rzymskiego (święci Cyryl i Metody odnaleźli i sprowadzili do Rzymu jego relikwie). Po śmierci św. Cyryla Klemens z Metodym powrócił na Morawy, bo właśnie tu papież ustanowił arcybiskupstwo, które objął starszy z braci. Tu Klemens pokazał się jako wierny uczeń – dużo pisał, aktywnie przeciwstawiał się biskupom niemieckim, którzy rościli pretensje do jurysdykcji kościelnej arcybiskupstwa powierzonego Metodemu. Klemens wraz z innymi uczniami Świętych Braci był prześladowany i więziony przez niemieckich biskupów. Ale mimo to trwał na Morawach do zimy lat 885 i 886, kiedy to przekroczył ze swymi towarzyszami zamarznięty Dunaj i trafił do Belgradu, ówczesnej twierdzy granicznej Pierwszego Carstwa Bułgarskiego.
Pozostali wspomniani uczniowie to Naum, Sawa, Angelary i Gorazd. Z Cyrylem i Metodym tworzą krąg Siedmiu Świętych Mężów. Jeden z nich – św. Gorazd – prawdopodobnie pozostał w Państwie Wielkomorawskim bądź zbiegł do Księstwa Wiślan i stał się jednym z pierwszych biskupów krakowskich.
Z czasem św. Klemens i jego współbracia wychodzą z cienia swych nauczycieli. Święty książę Borys I, pierwszy chrześcijański władca Bułgarii, przyjmuje ich w stołecznej Plisce. Tu nauczają i piszą, zajmują się pracą translatorską, reformują piśmiennictwo – zastępując głagolicę prostszą cyrylicą. Ich duchowym przywódcą bez wątpienia jest Klemens.
Warto przypomnieć, że jednym z najstarszych słowiańskich rękopisów cyrylickich jest słynny Kodeks Supraski, który przez wieki chroniony był w Ławrze Supraskiej. Kodeksu nie spisał żaden z siedmiu mężów, ale uczniowie ich uczniów w drugiej bułgarskiej stolicy, Presławiu.
Po pobycie na Morawach i późniejszej działalności w obu bułgarskich stolicach nastąpił w życiu świętego Klemensa kolejny okres – posługa biskupa w arcybiskupstwie Ochrydy. Tu towarzyszył mu współbrat i pomocnik, św. Naum Ochrydzki.
Tu św. Klemens wybudował monaster św. Pantelejmona, w którym założył szkołę, nazywaną w kręgach naukowych ochrydzką szkołą literacką. Naukę pobierało w niej trzy i pół tysiąca uczniów. Jednym słowem był to średniowieczny uniwersytet. Z drugiej strony Jeziora Ochrydzkiego monaster założył św. Naum.
Święty Klemens zmarł w Ochrydzie, w 916 roku.

oprac. Natalia Klimuk
fot. autorka

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token