Numer 5(395)    Maj 2018Numer 5(395)    Maj 2018
fot.Anna Radziukiewicz
Prawosławie na świecie
oprac. Ałła Matreńczyk
Grecja
Zmarł profesor Tachiaos 10 kwietnia, na trzeci dzień Paschy, w wieku 87 lat odszedł do Pana wybitny badacz historii Atosu, honorowy przewodniczący Międzynarodowego Instytutu Spuścizny Atosu, prof. Antoni-Emil Tachiaos. Otpiewanije odbyło się 11 kwietnia w katedralnym soborze św. Grzegorza Palamasa w Salonikach, którego był wieloletnim parafianinem.
Profesor badał grecko-słowiańskie związki duchowe i kulturowe od IX do XVIII wieku, koncentrując się na wpływie Atosu i bizantyńskiego hezychazmu na słowiańskie narody i zagadnieniach związanych z staroruskim monastycyzmem na Świętej Górze.
Jako pierwszy wydał autobiograficzny utwór św. Paisjusza Wieliczkowskiego i inne jego prace.
W 1970 roku jako pierwszy przeprowadził kwerendę słowiańskich rękopisów w bibliotekach Świętej Góry. Odkrył i opisał wiele manuskryptów w archiwum Rusika. W 1981 roku wydał po grecku „Katalog słowiańskich rękopisów monasteru św. Pantelejmona”.
Naukowiec był wieloletnim doradcą konstantynopolitańskich patriarchów Atenagorasa, Dymitra i Bartłomieja, często towarzyszył im podczas oficjalnych wizyt do krajów słowiańskich. To dzięki jego staraniom patriarchat konstantynopolitański i rząd Grecji w latach 60., po długiej przerwie, wydały zgodę na przyjęcie do ruskiego monasteru św. Pantelejmona pięciu mnichów z ZSRR, co ochroniło tę obitiel przed wymarciem.
Antoni Tachiaos urodził się w Salonikach w 1931 roku. Po ukończeniu teologii na uniwersytecie w rodzinnym mieście, studiował w Paryżu, w Instytucie św. Sergiusza i na Sorbonie, specjalizując się w historii słowiańskich Cerkwi i starosłowiańskiej filologii pod kierownictwem prof. Kartaszowa, o. Johna Mayendorffa i biskupa Kasjana (Bezobrazowa). Po powrocie do Grecji i trzyletniej służbie wojskowej w stopniu oficera służb powietrznych podjął pracę w katedrze historii na wydziale teologii Uniwersytetu w Salonikach. W 1962 roku obronił pracę doktorską „Wpływ hezychazmu na politykę cerkiewną Rusi: 1328-1406”. W 1965 został docentem, a dziewięć lat później profesorem zwyczajnym w katedrze historii słowińskich Cerkwi na uniwersytecie im. Arystotelesa w Salonikach. W 1998 roku został uhonorowany tytułem zasłużonego profesora tej uczelni.
Był przewodniczącym Greckiego Stowarzyszenia Badań Słowiańskich, członkiem Centrum Badań Bizantyńskich Dumbarton Oaks w Waszyngtonie. Wchodził w skład rad redakcyjnych specjalistycznych roczników: „Afonskoje nasledije” (Kijów), „Rivista di studi byzantini e slavi” (Bolonia), „Byzantinorossica” (Moskwa), „Rossija i bizantyński wostok” (Moskwa), „Trudy otdieła drewnierusskoj literatury” (Petersburg).
W 1981 roku został członkiem Serbskiej Akademii Nauk, w 1989 Bułgarskiej Akademii Nauk, w 2000 członkiem korespondentem Ateńskiej Akademii Nauk. Był doktorem honoris causa Uniwersytetu w Sofii, Instytutu św. Sergiusza w Paryżu i Seminarium św. Włodzimierza w Nowym Jorku.
Tachiaos uczestniczył też w utworzeniu Międzynarodowego Stowarzyszenia Badań i Upowszechnienia Słowiańskiej Kultury przy UNESCO.
Przy wsparciu zmarłego, w 2013 roku w Kijowie został powołany Międzynarodowy Instytut Spuścizny Atosu. Profesor brał udział w pracach prawosławnego portalu „Ruski Atos (www.afonit.info), a także w redagowaniu naukowego almanachu „Atoska spuścizna”.

Estonia

Zmarł metropolita Korneliusz
22 kwietnia w Aleksandro-Newskim katedralnym soborze Tallina odbył się pogrzeb metropolity tallińskiego i całej Estonii Korneliusza. Władyka odszedł trzy dni wcześniej w wieku 94 lat.
W uroczystościach pogrzebowym, którym przewodniczył przewodniczący oddziału stosunków zewnętrznych moskiewskiego patriarchatu, metropolita wołokołamski Hilarion, wzięli udział arcybiskup wierejski Eugeniusz, biskupi narwski i priczudski Łazarz, jełgawski Jan, maarduski Sergiusz, wielu duchownych. Na pogrzeb przybyli także mer i zastępca mera Tallina, arcybiskup Estońskiego Ewangelicznego Kościoła Urmasd Wilma, ambasadorowie Rosji i Białorusi, metropolita Stefan i biskup Eliasz z konstantynopolitańskiego patriarchatu, ihumenia Piuchcickiego Monasteru Filareta.
Przed początkiem otpiewanija metropolita Hilarion odczytał list patriarchy Kiryła. Potem zwrócił się do zebranych:
– Jeden z wybitnych kaznodziei powiedział niedługo przed śmiercią: „Kiedy umrę, nie smuć się – po prostu zmienię adres, przejdę z jednego stanu w drugi”. Tak dzieje się z każdym wierzącym w Chrystusa, który przechodzi do innego życia – zmienia swój ziemski adres na niebiańską ojczyznę. Przechodzi z tego pełnego trosk i wielu trudów życia do innego życia, gdzie nie ma chorób, smutku i westchnień.
Życie zmarłego władyki było pełne pracy i bólu. Został duchownym w roku, w którym zakończyła się druga wojna światowa i niósł swoją służbę diakońską, kapłańską, a potem biskupią ponad siedemdziesiąt lat. W 1990 roku, już jako człowiek dojrzały, został biskupem i objął estońską katedrę.
Władyka Korneliusz musiał zmierzyć się z trudnymi doświadczeniami. Kilka lat spędził w łagrach, ale z woli Bożej wyszedł na wolność i kontynuował duszpasterską służbę. W latach 90., kiedy odrodziła się Cerkiew na Rusi, był świadkiem i uczestnikiem odrodzenia cerkiewnego życia także na estońskiej ziemi. Ale i tutaj czekało go wiele trosk, które zniósł tak, jak powinien je znieść dobry żołnierz Chrystusa. Pan darował mu długie życia, metropolita Korneliusz przeżył wielu swoich współbraci – duchownych i biskupów. Bóg zachował go do tego dnia, kiedy było Mu ugodno zabrać swego wiernego sługę na niebiosa.
Metropolita Korneliusz (Wiaczesław Wasilewicz Jakobs) urodził się w 1924 roku w Tallinie, w rodzinie pułkownika carskiej armii, który po rewolucji osiadł w Estonii. W 1945 roku przyjął święcenia diakońskie, w 1948 kapłańskie. W latach 1951-1957 niósł posługę kapłańską w wołogodzkiej diecezji. Tam, w 1957 roku, został aresztowany za „antyradziecką agitację” (za posiadanie ksiąg o religijnej treści, rozmowy z wiernymi). Dziesięcioletni wyrok skrócono mu w 1960 roku do pięciu lat. W 1988 roku został rehabilitowany.
20 lipca 1990 roku został wybrany na biskupa Tallina, wikariusza patriarchy Aleksego II. Jego chirotonia odbyła się 15 września 1990 roku.
W związku z decyzją synodu o przyznaniu Estońskiej Prawosławnej Cerkwi autonomii został jej zwierzchnikiem, z tytułem biskupa tallińskiego i całej Estonii. W 1995 roku został podniesiony do godności arcybiskupa, w 2000 metropolity.

Kazachstan

Tichwińska Ikona
w darze od prezydenta
Przed Paschą prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew przekazał na ręce metropolity Astany i Kazachstanu Aleksandra starą, z początku XVIII wieku, Tichwińską Ikonę Matki Bożej. Ikona jest kopią objawionego w XIV wieku tichwińskiego wizerunku Bogarodzicy, napisaną w 1706 roku przez mnicha Tichwińskiego Uspienskiego monasteru Aarona. Od połowy XVIII wieku uważana jest także za cudowną.
Ikona, prezydencki dar dla wszystkich prawosławnych w Kazachstanie, wykonana jest „na miarę i podobieństwo”, tzn. z zachowaniem wymiarów i kolorystyki oryginału.
Koszulka ikony wyszła z pracowni jednego z wiodących nowogrodzkich jubilerów w 1741 roku. Prezentacja daru odbyła się 6 kwietnia w Wozniesienkim katedralnym soborze Ałmaty.
Tichwińska Ikona Bogarodzicy do 1383 roku przebywała w Konstantynopolu, po czym w tajemniczy sposób zniknęła z Bizancjum i w promieniach światła pojawiła się nad wodami Ładogi, a potem objawiła się miejscowej ludności niedaleko miasta Tichwina. Nazwano ją „Północną Królową”. Podczas II wojny cudowny wizerunek znalazł się poza granicami Rosji – w krajach nadbałtyckich i w Niemczech, a następnie został przewieziony przez duchownych do Chicago. W 2004 roku ikona uroczyście powróciła na swoje historyczne miejsce – do Tichwińskiego Uspienskiego monasteru. W uroczystościach przeniesienia brał udział metropolita Astany i Kazachstanu Aleksander, wtedy arcybiskup kostromski i galicki. Stare i współczesne monasterskie kroniki pełne są opisów cudów po modlitwach przed ikoną, zarówno podczas obrony ojczyzny, jak i w chorobach czy innych życiowych nieszczęściach.

(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)

Na podstawie pravoslavie.ru
i sedmitza.ru
oprac. Ałła Matreńczyk
fot. pravoslavie.ru

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token