Numer 10(400)    Październik 2018Numer 10(400)    Październik 2018
fot.
Misja Patriarchatu Aleksandryjskiego
Dominika Kovacević
Odrodzenie możliwości i poczucia misji tej Cerkwi lokalnej nastąpiło w XIX wieku, a zwłaszcza XX, kiedy do Afryki zawitali nie tylko zachodnioeuropejscy kolonizatorzy, przynoszący swoje wersje chrześcijaństwa, lecz również prawosławni greccy, cypryjscy i syryjscy kupcy. Zaczęli zakładać parafie, początkowo głównie dla swoich społeczności, jednak Afrykanie – także ci, którzy przyjęli chrześcijaństwo w ramach innych wyznań – zaczęli interesować się prawosławiem i szukać źródeł chrześcijaństwa, różnego od tego promowanego przez kolonizatorów. Niektórzy tak czynili, zakładając własne, odrębne od Kościołów rzymskokatolickiego czy protestanckich wspólnoty, nazywając je „ortodoksyjnymi”. Patriarchat Aleksandrii rozpoczął ewangelizację tych ludzi (znaczna część z nich weszła w kanoniczne struktury), a potem także innych, zwłaszcza dzięki aktywności charytatywnej.
Pierwszym papieżem aleksandryjskim, który dodał człon „i całej Afryki” zarówno do swej godności, jak i nazwy patriarchatu, był patriarcha Melecjusz II (1926-1935).
Jednak pierwszym aleksandryjskim patriarchą, który po wielu wiekach poważnie zajął się misją wśród tubylczej ludności Afryki, był Krzysztof II (1939-1967). Starał się on częściej wyświęcać na kapłanów kandydatów pochodzących z Egiptu i innych krajów Afryki, niż sprowadzać duchownych z Grecji i Cypru. Ustanowił też nowe diecezje w Afryce, a mianowicie w Tanzanii, Centralnej Afryce (Kongo) i Kamerunie. Przeciwstawiał się też zapędom kolonizatorskim i antyafrykańskiej polityce przybyszów z Zachodu. Patriarcha Mikołaj II, kierujący Cerkwią aleksandryjską w latach 1968-1986, przyczynił się do rozwoju misji nie tylko poprzez stworzenie kolejnych diecezji (Przylądka Dobrej Nadziei i Zimbabwe), lecz również wyświęcenie trzech biskupów pochodzenia afrykańskiego. Jego następca, Parteniusz III (1987-1996), skupił się na szerzeniu Ewangelii zwłaszcza w Ugandzie, czego owocem było powstanie diecezji Kampali (stolicy tego kraju). Założył on również diecezję Kenii. Gwałtowny rozwój prawosławnej misji w Afryce miał miejsce za patriarchy Piotra VII, który jeszcze przed objęciem urzędu był aktywnym ewangelizatorem. Ustanowił on diecezje Nigerii, Madagaskaru, Ghany, Bukoby i Zambii. Za jego rządów prawdopodobnie nawet kilkaset tysięcy osób przyjęło prawosławie. Jego dzieło przerwał wypadek helikoptera 11 września 2004 roku w trakcie podróży na Świętą Górę Atos. 55-letni patriarcha zginął na miejscu wraz z dwoma aleksandryjskimi hierarchami i czternastoma innymi osobami. Urząd po nim objął Teodor II, który stara się podążać ścieżką wytyczoną przez swego prekursora, zarówno na polu współpracy i polepszania relacji z Cerkwią koptyjską, jak i głoszenia Chrystusa wśród miejscowej ludności Afryki. Patriarcha Teodor osobiście odbywa co najmniej kilka arcypasterskich podróży rocznie do różnych krajów afrykańskich. Spotyka się z wiernymi, poznaje lokalne kultury, przewodniczy uroczystościom położenia kamienia węgielnego pod nowe cerkwie, monastery, szkoły i szpitale prawosławne, wyświęca nowe świątynie, rozmawia z miejscowymi władzami.
Obecnie w skład Patriarchatu Aleksandryjskiego wchodzi pięć archidiecezji na terenie Egiptu (w tym jedna tytularna dla Arabów i zarabizowanych Egipcjan) oraz 20 archidiecezji i 7 diecezji w pozostałych krajach Afryki. Krajem z największą liczbą wiernych – szacowaną od kilkuset tysięcy nawet do miliona – jest Kenia. W 2012 roku chrzest w Cerkwi przyjął nawet syn ówczesnego premiera Kenii, Fidel Odgina, który na patrona wybrał św. Makarego, jednak trzy lata później został otruty. W grudniu 2015 roku, w wyniku prężnego rozwoju Cerkwi prawosławnej w tym państwie, z archidiecezji Kenii – którą przekształcono w archidiecezję Nairobi – wydzielono dwie diecezje: Nieri i Góry Kenia oraz Kisumu i Zachodniej Kenii. Ich ordynariuszami zostali nowo wyświęceni biskupi pochodzenia kenijskiego.


(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)


Dominika Kovacević

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token