Numer 3(405)    Marzec 2019Numer 3(405)    Marzec 2019
fot.Bizantyjska ikona Triumfu Prawosławia z XIV wieku
Spokoju nie będzie
Eugeniusz Czykwin
Deklarowanym przez patriarchę Bartłomieja celem jego działań jest „przywrócenie jedności Cerkwi” na Ukrainie. Jedność ta miałaby być osiągnięta poprzez nadanie autokefalii „nowej” Cerkwi, utworzonej przez niekanoniczne struktury – istniejącą na Ukrainie od 1989 roku tzw. Ukraińską Autokefalną Prawosławną Cerkiew (UAPC) i, także niekanoniczną, Ukraińską Prawosławną Cerkiew Kijowskiego Patriarchatu (UPC KP) – do której, jak zakładano, dołączy część (przekonywano, że będzie to co najmniej dwudziestu) biskupów pozostającej w kanonicznej łączności z moskiewskim patriarchatem i z całym światowym prawosławiem Ukraińskiej Prawosławnej Cerkwi (UPC), do której należy zdecydowana większość wierzących Ukraińcow i którą tworzą blisko 13 tysięcy parafii, ponad dwieście monasterów z blisko pięcioma tysiącami mnichów i mniszek.
W tworzenie „nowej” Cerkwi nadzwyczaj aktywnie włączyli się prezydent Ukrainy Petro Poroszenko i deklarujący się jako grekokatolicy ukraińscy politycy. Choć ukraińska konstytucja zabrania ingerencji państwa w wewnętrzne sprawy Cerkwi i związków wyznaniowych, Petro Poroszenko, a następnie Werchowna Rada Ukrainy zwrócili się do patriarchy Bartłomieja z oficjalnymi wezwaniami o nadanie Ukrainie autokefalii. Prezydent Poroszenko w czasie jednej z wizyt w Fanarze (siedziba patriarchatu w Stambule) podpisał nawet z patriarchą Bartłomiejem „porozumienie o współpracy”, którego treści do dziś nie ujawniono.
Ponieważ kanoniczna Cerkiew o tomos (akt nadania autokefalii) nie prosiła i zdecydowanie protestowała przeciwko podejmowanym na jej kanonicznym terytorium działaniom patriarchy Bartłomieja, ten „Zarządzeniem z dnia 11 października 2018 roku” unieważnił wydany w 1686 roku przez ówczesnego patriarchę dokument i podporządkował „kijowską metropolię” swojej jurysdykcji. Tym samym zarządzeniem patriarcha zdjął anatemę z odłączonego od Cerkwi za grzech raskołu „patriarchy” Filareta (Denysenki) i zwierzchnika UAPC „metropolity” Makarego (Meletycza), przywracając ich do „swoich hierarchicznych godności”. Następnie zwołał (odbył się 15 grudnia 2018 roku) sobór, na którym przy aktywnym zaangażowaniu prezydenta Poroszenki dwie rozłamowe struktury UPC KP i UAPC połączyły się w jedną i utworzyły nową „Prawosławną Cerkiew Ukrainy” (PCU). Na jej zwierzchnika wybrano „metropolitę” Epifanija, któremu 6 stycznia w cerkwi św. Jerzego w Stambule patriarcha Bartłomiej wręczył tomos o autokefalii.
By przyspieszyć proces przechodzenia kanonicznych wspólnot do „nowej” Cerkwi, Werchowna Rada w błyskawicznym tempie uchwaliła dwie, określone przez wiernych jako „antycerkiewne”, ustawy, z których jedna zobowiązuje UPC do wprowadzenia do swojej oficjalnej nazwy słowa „Rosyjska”, druga zobowiązuje wszystkie parafie i monastery do dokonania ponownej rejestracji.
Wobec niezgodnych z kanonami Cerkwi działań patriarchy Bartłomieja Ruska Prawosławna Cerkiew i Ukraińska Prawosławna Cerkiew zerwały z patriarchatem konstantynopolitańskim eucharystyczną łączność.
Intronizacja zwierzchnika nowej Cerkwi, „metropolity” Epifanija, odbyła się w Sofijskim Soborze 3 lutego. Mimo wielorakich zabiegów i skierowanej przez patriarchę Bartłomieja prośby o uznanie PCU, żadna z autokefalicznych Cerkwi, prócz Konstantynopola, nie wysłała do Kijowa przedstawiciela. Żaden zwierzchnik autokefalicznej Cerkwi nie przesłał, także zwierzchnikowi PCU, choćby zdawkowych pozdrowień.
Wymowny w tym kontekście był fakt udziału dwa dni wcześniej (1 lutego) oficjalnych delegacji autokefalicznych Cerkwi w uroczystościach jubileuszu dziesięciolecia patriarszej służby patriarchy Kiryła w Moskwie.

(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)

Eugeniusz Czykwin

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token