Numer 5(407)    Maj 2019Numer 5(407)    Maj 2019
fot.Andrzej Charyło
Anastasis – powrót ze śmierci do życia
Bartłomiej Brzeziński
Czerpiąc z doświadczeń twórców sławetnego klubu, fundacja organizuje spotkania z przedstawicielami różnych dziedzin, starając się zainteresować tematami, które rzadko obecne są w tzw. kulturze popularnej. W zachodniej Polsce prawosławie jest słabo znane, jednak fundacja już od 2006 roku, współpracując z o. Pawłem Minajewem, proboszczem poznańskiej parafii, zainicjowała cykl festiwali nazwanych Poznańskie Dni Kultury Prawosławnej. Odbyło się siedem ich edycji.
Teraz, po kilku latach od ostatniej edycji, po niedawnych przenosinach fundacji do nowej siedziby, zrodził się pomysł reaktywacji wydarzeń kulturalnych i artystycznych dotyczących prawosławia, ale także innych wyznań chrześcijańskich i innych religii. Pierwsze było właśnie to spotkanie. Zaproszenie organizatorów przyjął dr Andrzej Charyło z Białegostoku, redaktor „Przeglądu Prawosławnego”, autor bodaj pierwszego obszernego polskiego opracowania refleksji teologicznej św. Cyryla Aleksandryjskiego, Ojca Kościoła, który odegrał ogromną rolę w sporach chrystologicznych V wieku, postaci skomplikowanej i do dnia dzisiejszego wzbudzającej kontrowersje.
Andrzej Charyło przedstawił podstawowe informacje o Cerkwi prawosławnej i różnicach pomiędzy prawosławiem i rzymskim katolicyzmem. Zwrócił uwagę na fakt, że strukturalnie prawosławie różni się od katolicyzmu, gdyż opiera się na zasadzie autokefalii (od gr. auto – sam, kefali – głowa), pełnej samodzielności Kościoła lokalnego, co oznacza, że jego zwierzchnik, a więc patriarcha, metropolita, arcybiskup, nie podlega żadnemu innemu hierarsze. W związku z tym nie ma w prawosławiu odpowiednika katolickiego papieża, który posiada najwyższą i pełną władzę nad Kościołem w sprawach wiary i moralności, ale także w kwestiach dyscypliny i rządzenia. Prawosławne Kościoły lokalne pozostają wewnętrznie niezależne, ale w łączności wiary i sakramentów z pozostałymi samodzielnymi Kościołami.
Wśród informacji, które wykładowca przekazał słuchaczom, znalazły się także kwestie różnic w nauce wiary prawosławia i katolicyzmu. Cerkiew uznaje tylko dogmaty sformułowane na pierwszych siedmiu soborach powszechnych, które odbyły się do VIII wieku, nie przyjęła natomiast żadnych późniejszych dogmatów, wprowadzonych przez Kościół łaciński, m.in. o pochodzeniu Ducha Świętego – Filioque, nieomylności biskupa Rzymu w kwestii wiary i moralności, niepokalanym poczęciu Najświętszej Marii Panny. Prelegent zaprezentował też symbolikę prawosławnego krzyża, wyjaśnił, jak skonstruowane jest wnętrze cerkwi, zaakcentował rolę ikonostasu, ukazał różnicę między procesem przygotowywania i wyglądem chleba wykorzystywanego podczas prawosławnej Liturgii – prosforą i rzymskokatolicką hostią. Wszystkie swoje wypowiedzi wzbogacał zdjęciami, co było o tyle ważne, że część osób zgromadzonych na widowni nigdy nie była w cerkwi.
Mówiąc o okresie wielkanocnym, skoncentrował się na Wielkim Czwartku, Piątku i Sobocie.
W Wielki Czwartek wspomina się Ostatnią Wieczerzę, w prawosławiu nazywaną Wieczerzą Mistyczną. Podobnie jak w rzymskim katolicyzmie występuje obrzęd umycia nóg, jednak w prawosławiu ma on miejsce zazwyczaj w świątyniach katedralnych, gdzie biskup obmywa nogi dwunastu kapłanom.
W Wielki Piątek nie odprawia się Liturgii, natomiast podczas wieczerni sprawuje się obrzęd wyniesienia płaszczanicy do środkowej części świątyni. Płaszczanica, ozdobna tkanina przedstawiająca Chrystusa w grobie, symboliuzje Święty Grób. W piątkowy wieczór ma też miejsce jutrznia Wielkiej Soboty, którego częścią jest procesja z płaszczanicą wokół cerkwi.
W Wielką Sobotę wspominane jest przebywanie ciała Chrystusa w grobie, Jego zstąpienie do otchłani, wprowadzenie łotra do raju oraz jednoczesne przebywanie z Ojcem i Świętym Duchem w niebie. W sobotę święci się pokarmy.

(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)

Bartłomiej Brzeziński, fot. autor

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token