Numer 8(410)    sierpień 2019Numer 8(410)    sierpień 2019
fot. Eugeniusz Czykwin
Zaśnięcie Bogarodzicy w Getsemani
Andrzej Charyło

Świątynia grobu Matki Bożej w Getsemani znajduje się w dolinie Cedronu, między Wzgórzem Świątynnym a Górą Oliwną w Jerozolimie. Jest to podziemna cerkiew w kształcie krzyża, do której prowadzi w dół 48 schodów. Zgodnie z tradycją znajduje się tam kamienny grób, gdzie było złożone ciało Bogarodzicy, przeniesione po Jej zaśnięciu ze wzgórza Syjon, a także groby Jej rodziców, św. Joachima i św. Anny, jak również św. Józefa. Miejsce, z którego Matka Boża została z duszą i ciałem wzięta do nieba, było czczone już w II wieku. Pierwsza świątynia ku czci Bogarodzicy powstała w IV wieku. W połowie V wieku palestyńscy mnisi uroczyście obchodzili święto Zaśnięcia Matki Bożej. Pierwotnie ta praktyka liturgiczna odnosiła się jedynie do Getsemani. Rozpowszechnienie święta związane było z decyzją cesarza Maurycjusza, który w VI wieku ustanowił je świętem powszechnie obowiązującym w cesarstwie.


Cerkiew w Getsemani na przestrzeni wieków była kilkakrotnie burzona, odbudowywana i przebudowywana. Jednak grób Matki Bożej, w którym przez trzy dni leżało Jej przeczyste ciało, w ciągu burzliwych dziejów Ziemi Świętej nie uległ zniszczeniu. Pierwsza świątynia została zburzona przez Persów w 614 roku. W VII wieku dokonano jej odbudowy. Na podstawie świadectwa pielgrzyma z 670 roku wiadomo, że była to dwupoziomowa rotunda, która w górnej kondygnacji posiadała cztery ołtarze, a w dolnej jeden oraz wyciosany w skale pusty grób Bogarodzicy. W 1009 roku, po zdobyciu Jerozolimy przez Fatymidów, rotunda została zniszczona. Na początku XII wieku krzyżowcy wznieśli nową świątynię, którą w 1187 roku zburzył Saladyn, oszczędzając kryptę ze względu na szacunek do „błogosławionej Matki Jezusa”. Wkrótce miała miejsce po raz kolejny jej odbudowa. Obecny kształt części frontowej świątyni z ozdobnym portalem w stylu romańskim jest typowym przykładem średniowiecznego budownictwa z okresu wypraw krzyżowych. W 1972 roku przeprowadzono prace badawcze w świątyni, które wykazały, że miejsce wokół grobu Matki Bożej było wykorzystywane do pochówków w I wieku. Odkrycia archeologiczne uzupełniły zachowane świadectwa o charakterze epistolograficznym, dostępne w językach arabskim, syryjskim i greckim.

W świątyni w Getsemani bezpośrednio za kamiennym grobem Matki Bożej w dużym kiocie, wykonanym z marmuru, podarowanym w 1906 roku przez mieszkańców wyspy Kreta, znajduje się kopia Jerozolimskiej Ikony Bogarodzicy w srebrnym okładzie. Jest ona szczególnie czczona przez ogromne rzesze pielgrzymów, gdyż stanowi źródło licznych łask. Św. starzec Paisjusz ze Świętej Góry Atos, kanonizowany w 2015 roku, któremu podczas życia kilkakrotnie objawiała się Matka Boża, twierdził, że oblicze Bogarodzicy na jerozolimskiej ikonie jest niezwykle podobne do Jej rzeczywistego ziemskiego wyglądu.


(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)

Andrzej Charyło, fot. autor


Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token