Numer 9(411)    Wrzesień 2019Numer 9(411)    Wrzesień 2019
fot.Aleksandra Wasyluk
Najstarsza cerkiew
o. mitrat Stanisław (Eustachy) Strach
Franciszkowe Łaźnie (czeskie Františkovy Lázně, niemieckie Franzensbad) to kilkutysięczne miasteczko, a przy tym sławny kurort w zachodnich Czechach. Jest częścią cieszącego się światową renomą tak zwanego trójkąta uzdrowiskowego, który tworzą Karlove Vary, Mariańskie Łaźnie i właśnie Franciszkowe Łaźnie, położone każde od siebie o czterdzieści – pięćdziesiąt kilometrów. Najstarsze wzmianki o tutejszych źródłach leczniczych sięgają XV wieku, formalnie uzdrowisko założył jednak w 1793 roku austriacki cesarz Franciszek I (Czechy od XVII do początków XX wieku należały do monarchii austriackiej), który w 1812 roku przybył tu osobiście i położył kamień węgielny pod budowę kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego. Najstarsze źródło lecznicze nazwano jego imieniem, zaś w parku zdrojowym wystawiono mu pomnik. Cesarza przedstawiono na nim jako młodego chłopca, siedzącego na kuli i trzymającego rybę (chłopiec to symbol płodności, ryba zaś milczenia, będącego w cenie podczas leczenia chorób kobiecych).

Spokojne, tonące w zieleni, wypełnione urokliwą osiemnasto- i dziewiętnastowieczną architekturą (wszystkie tutejsze budynki pokryte są różnymi odcieniami żółci, a sztukaterie pozostają białe) miasteczko szybko stało się znane i cenione w całej Europie. Oprócz chorób kobiecych specjalizowano się tam w leczeniu stanów pozawałowych i innych dolegliwości układu krążenia. W 1808 roku przebywał tam Johann Wolfgang Goethe, który nazwał to miejsce „czeskim rajem”.
Coraz więcej też przybywało kuracjuszy z Rosji. Z myślą o rosyjskich prawosławnych kuracjuszach i za ich środki w latach 1887-1889 wzniesiono cerkiew. Jej architektem był późniejszy starosta Franciszkowych Łaźni (lata 1900-1910) Gustaw Widerman, autor również projektów prawosławnych świątyń św. św. Piotra i Pawła w Karlovych Varach (1897) oraz św. Włodzimierza Wielkiego w Mariańskich Łaźniach (1900). Za wybudowanie prawosławnych świątyń w tych kurortach został odznaczony rosyjskim orderem św. Anny oraz serbskim św. Sawy, który wręczył mu osobiście król Serbii Milan I, odwiedzający wtedy Franzensbad – jedno z leczniczych źródeł podczas tej wizyty zostało nazwane imieniem królewskiej małżonki Natalii.

(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)

o. mitrat Stanisław (Eustachy) Strach
fot. autor

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token