Numer 10(412)    Październik 2019Numer 10(412)    Październik 2019
fot.Anna Blakicka
Utukufu kwa mungu kwa Kila kitu czyli Chwała Bogu za wszystko
Andrzej Charyło
Andrzej Charyło: – Afryka to drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, który zamieszkuje 1,3 miliarda ludzi. Na jej obszarze znajduje się najwięcej suwerennych państw na świecie. Jednym z najbardziej zróżnicowanych kulturowo i językowo krajów w całej Afryce jest Kenia. Jak przedstawia się aktualna sytuacja prawosławia na jej terenie?
O. Constantinos Muthiru: – Kenia to państwo położone we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Leży na równiku i graniczy z Somalią, Etiopią, Sudanem Południowym, Ugandą, Tanzanią. W kraju, zamieszkiwanym przez ponad 46 milionów ludzi, jest około półtora miliona prawosławnych. Należą do patriarchatu aleksandryjskiego, którego zwierzchnikiem jest patriarcha Teodor II. W Kenii istnieją trzy prawosławne diecezje, około trzystu parafii, w których posługę kapłańską niesie czterystu duchownych. Co roku kilkaset osób przyjmuje prawosławny chrzest.

– Jaka jest historia prawosławia w Kenii?
– Początek chrześcijańskich dziejów Afryki sięga pierwszych wieków, jednakże większość jej terenów zostało zislamizowanych we wczesnym średniowieczu. Prawosławie pojawiło się w Kenii na początku XX wieku wraz z przyjazdem pierwszych greckich przybyszy. Od tego czasu patriarchat aleksandryjski wysyłał okazjonalnie kapłanów w celu sprawowania nabożeństw. Początkowo prawosławie nie wykraczało poza ramy społeczności greckiej, a sama misja jeszcze nie istniała. Rozpoczęcie rozprzestrzenienia się prawosławia w Kenii wśród rdzennej ludności zostało zainicjowane z woli samych Afrykanów, którzy starali się odnaleźć prawdziwą wiarę i odkryli prawosławie. W 1932 roku napisali list do patriarchy Melecjusza II (Metaksakisa) z prośbą o przyłączenie ich do patriarchatu aleksandryjskiego. Patriarcha udzielił pozytywnej odpowiedzi, ale wkrótce zmarł. Kenijczycy ponownie napisali list do kolejnego patriarchy Krzysztofa II (Daniilidisa). W 1946 roku lokalna społeczność została przyjęta oficjalnie do jedności kanonicznej z patriarchatem aleksandryjskim. W 1952 roku w Kenii narodził się ruch wyzwoleńczy przeciwko kolonializmowi. Większość parafii prawosławnych poparła powstańców, wskutek czego wielu prawosławnych duchownych pozbawiono wolności. Jednym z nich był o. George Arthur Kaduna, późniejszy pierwszy czarnoskóry biskup Kenii, który spędził w więzieniu dziesięć lat wraz z przyszłym prezydentem kraju Jomo Kenyattą. Z czasem jednak sytuacja się unormowała. W 1958 roku utworzono arcybiskupstwo Irinipolis i wschodniej Afryki, w skład której wchodziła Kenia. W rozprzestrzenieniu się prawosławia w Kenii znaczącą rolę odegrał arcybiskup Cypru Makarios III (Muskos), z inicjatywy którego powstało seminarium duchowne w Nairobi.
Od 1994 roku arcybiskupem Kenii był Ireneusz (Talambekos), a od 1997 roku Serafin (Kykkotis). W 2001 roku jego miejsce zajął Makarios (Tillyridis), którego tytuł w 2015 roku zmieniono na arcybiskupa Nairobi i egzarchę całej Afryki Wschodniej. W tym samym roku z arcybiskupstwa Kenii wydzielono dwie nowe administratury. Biskupem Nieri i Góry Kenia został Neofitos (Kongai), biskupem Kisumu i Zachodniej Kenii Atanasios (Akunda), który w styczniu tego roku zmarł po ciężkiej chorobie. Po jego śmierci diecezją zarządza arcybiskup Makarios (Tillyridis).

– Seminarium duchowne w Nairobi jest głównym ośrodkiem kształcenia kenijskich duchownych?
– Jest to szkoła teologiczna, która przygotowuje kapłanów i misjonarzy do posługi na ziemi afrykańskiej. Znajduje się w Rirute, przedmieściu Nairobi, około dziesięciu kilometrów od centrum miasta. Działkę pod jej budowę podarował były prezydent Jomo Kenyatta. Otwarcie uczelni w 1982 roku przez obecnego arcybiskupa Tirany, Durrës i całej Albanii Anastasiosa (Yannoulatosa) zapoczątkowało gwałtowny wzrost liczby prawosławnych chrześcijan we wschodniej Afryce. Cechą charakterystyczną tego seminarium, odróżniającą od innych szkół teologicznych, jest fakt, że studenci łączą naukę z pracą katechetyczną i misyjną. W każdą niedzielę wszyscy udają się do swoich rodzimych parafii, gdzie uczą ludzi podstaw wiary. Początkowo seminarium zostało otwarte dla potrzeb metropolii wschodniej Afryki, w skład której wchodziły tereny Kenii, Ugandy i Tanzanii. Od 1995 roku, w związku z rozszerzeniem działalności patriarchatu aleksandryjskiego, uczelnia zaczęła przyjmować studentów z innych krajów afrykańskich. Głównym celem jest uczynienie z seminarium ogólnoafrykańskiej uczelni, jednoczącej wszystkich w ramach patriarchatu aleksandryjskiego. W 1998 roku seminarium przemianowano na Prawosławną Patriarchalną Cerkiewną Szkołę im. Makariosa III (ang. Orthodox Patriarchal Ecclesiastical School of Makarios III) z programem nauczania na wzór greckich szkół teologicznych. Obecnie uczą się w niej osoby z różnych afrykańskich krajów, m.in. z Kenii, Ugandy, Tanzanii, Madagaskaru, Zimbabwe, Kamerunu. Wielu studentów po ukończeniu szkoły kontynuuje naukę w Grecji i Stanach Zjednoczonych. Niektórzy z nich po powrocie zostają wykładowcami.
Dyplom ukończenia uczelni w Nairobi jest uznawany przez uniwersytety europejskie i amerykańskie. Z powodu skrajnego ubóstwa większości krajów afrykańskich seminarium nie jest w stanie samo się utrzymać. Fundusze na ten cel pochodzą przede wszystkim z Grecji, Cypru, Finlandii, Stanów Zjednoczonych i Australii. Studia trwają trzy lata. Nauczanie odbywa się przede wszystkim po angielsku i częściowo grecku, gdyż jest to oficjalny język patriarchatu. Korzystamy z bogatej prawosławnej literatury w języku suahili z zakresu m.in. liturgiki, dogmatyki, historii, teologii pasterskiej. Wiele dzieł Ojców Cerkwi przełożono na suahili. W tym roku naukę w seminarium ukończyło trzydzieści osób. Istnieje możliwość kontynuowania edukacji na dwuletnich studiach magisterskich w prawosławnym college’u, który znajduje się niepodal seminarium.

(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)

fot. Andrzej Charyło
Anna Blakicka

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token