2016 VIII 01 Kanonizacja Ioanna Wiszenskiego

Liturgiczne wspomnienie świętego będzie odbywać się 16/29 lipca. Uroczysty akt kanonizacji ogłoszony został 28 lipca w Kijowsko-Pieczerskiej Ławrze podczas uroczystego nabożeństwa z okazji chrztu Rusi i tysiącletniej obecności staroruskiego monastycyzmu na Świętej Górze Atos.
Decyzję o kanonizacji poprzedziła żmudna praca w archiwach Ukrainy i Atosu, której owocem jest książka „Starzec Ioann Wiszenski: atoski podwiżnik i pisarz – polemista” Siergieja Szumiało, dyrektora Międzynarodowego Instytutu Atoskiej Spuścizny na Ukrainie, głównego redaktora almanachu „Atoskie dziedzictwo” .
Św. Ioann Wiszenski (1550-1620) był jednym z najbardziej znanych podwiżników, którzy stawiali opór polskokatolickiej ekspansji, przyczyniając się do odrodzenia prawosławia na Ukrainie w XVII wieku. Już za życia cieszył się głęboką czcią pośród mnichów Wołynia i Galicji, którzy nazywali go wielkim starcem Ioannem Wiszenskim Hagiorytą. Podobnie pisano o starcu Ioannie w oficjalnych soborowych aktach. I tak sobór kijowskiej metropolii, który odbył się w Łucku pod przewodnictwem metropolity Iowa (Boreckiego) w 1621 roku, w jednym ze swych dokumentów w imieniu całej Cerkwi nazywa starca Ioanna „prepodobnym mężem”, „błogosławionym”, „w życiu i teologii kwitnącym”. Znacznie później, w XIX wieku, pisarz Pantelejmon Kulisz określa go atoskim apostołem.
Starzec Ioann był współpodwiżnikiem takich tytanów prawosławia, jak św. Iow (Kniaginicki) Tysmienicki i św. Iow (Żelizo) Poczajowski, wywarł duży wpływ na ich duchową drogę. Za kontynuatorów jego misji uważani są znani podwiżnicy i bojownicy z unią – Isaakij Boryskowicz, Kiprian Osrożanin, Isaija Kopiński, Afanasij Mieżigorski, św. męczennik Afanasij (Filipowicz) Brzeski i wielu innych.
Starzec Ioann niósł podwig na Atosie ponad czterdzieści lat.
Jego życie i działalność przypada na lata tragicznych prześladowań prawosławia w Rzeczypospolitej, jego wysiłki i posłania były więc skierowane głównie na obronę prawosławnej wiary.
Starzec Ioann przyczynił się także do założenia Wielkiego Maniawskiego Skitu w Karpatach i odrodzenia atoskich ustawów w monasterach Galicji i Wołynia w XVII wieku.
Zdaniem Sergiusza Szumiało, utwory św. Ioanna legły u podstaw nowego kierunku w ukraińskiej literaturze XVII wieku – polemiki, który rozwinął się po wprowadzeniu unii brzeskiej. Wychowywało się na nich kilka pokoleń pisarzy, działaczy oświatowych, kulturalnych i społecznych na Ukrainie.
Jego twórczość przeżyła swoje odrodzenie w XIX i XX wieku, jego posłania nawet w okresie władzy radzieckiej były zamieszczane w podręcznikach szkolnych. Dzięki temu wielu młodych ludzi w XX wieku po raz pierwszy zetknęło się z duchową skarbnicą prawosławia i wiarą w Boga.