Muzeum Archidiecezji Warszawskiej mieści się w stolicy na Starym Mieście przy ul. Dziekania 1. To muzeum sztuki sakralnej, a w jego zbiorach jest około pięćdziesięciu ikon, najstarsze z XVI wieku. Pochodzą głównie z przemytu (około 90 procent), a ich „źródłem” jest urząd celny lotniska Okęcie. Początkowo trafiły do Muzeum Narodowego w Warszawie, z którego zostały przekazane do muzeum archidiecezjalnego.
Ponad połowę z tych ikon Muzeum eksponuje w jednej sali na wystawie stałej. Są to w głównie ikony rosyjskie z XVII-XX wieku, m.in. Matki Bożej Fiodorowskiej z początku XIX wieku, św. Mikołaja, św. Serafina z Sarowa i niewielka Matki Bożej Poczajowskiej. Najstarsza i najcenniejsza ikona pochodzi z pierwszej połowy XVI wieku i przedstawia Wjazd Chrystusa do Jerozolimy. Powstała być może na Wołyniu czy też Rusi Halickiej na jednej desce lipowej o wyjątkowo dużych wymiarach.
Można oglądać także ikony współczesne. Na uwagę zasługuje Przemienienie Pańskie Jerzego Nowosielskiego z 1985 roku. Jest też Boże Narodzenie, dzieło Michała Boguckiego z 2021 roku. Obie ikony są darem artystów.
Do najnowszych ikon należą cztery pochodzące z warsztatów malarskich w Nowicy w Beskidzie Niskim. Są to dzieła ukraińskich artystów – Boże Narodzenie Katarzyny Kuziv z 2020 roku, Mądrość Boża Konstantyna Markovycha z 2019, Człowiek Olgi Kravchenko z 2022 i Pierwszy Sobór Nicejski Hlafiry Shcherbak z 2018. W sali z ikonami można również zobaczyć kilka pochodzących z Rusi XIX-wiecznych krzyży prawosławnych, wykonanych z metalu, krzyżyków zdobionych kością słoniową, małych przenośnych ołtarzyków oraz kielichów liturgicznych.
(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)
Maria i Przemysław Pilichowie
fot. autorzy
Autorzy dziękują za pomoc Iwonie Gąsiorek i Jakubowi Małkowi z Muzeum Archidiecezji Warszawskiej
