Rok 2025 przyniesie dwa ważne jubileusze – 1700 rocznicę I Soboru Powszechnego w Nicei oraz 60 rocznicę zniesienia ekskomuniki między Konstantynopolem i Rzymem przez papieża Pawła VI i patriarchę Atenagorasa. Do obydwu odniósł się w przemówieniu noworocznym patriarcha Bartłomiej. Hierarcha zwrócił uwagę, że I Sobór Powszechny miał głęboki wpływ na myśl teologiczną i cerkiewny kurs św. Bazylego Wielkiego oraz innych wielkich teologów IV i późniejszych wieków. – Pierwszy Sobór Powszechny, odbywający się w Nicei w 325 roku, położył podwaliny pod jedność chrześcijan, definiując wiarę, którą wyznajemy dzisiaj – powiedział. – W maju 2025 roku patriarchat ekumeniczny, we współpracy z Kościołem rzymskokatolickim, uczci tę rocznicę wspólnymi obchodami w Nicei.
Dodał, że ten jubileusz „podnosi pilną kwestię wspólnego obchodzenia Paschy przez chrześcijan, co jest integralną częścią umacniania ich jedności”. Dwa tygodnie wcześniej, podczas światowej konferencji, która odbyła się w Abu Dabi, patriarcha przypomniał, że sposób wyznaczania daty Wielkanocy był jedną z kwestii ustalonych przez I Sobór Powszechny i wezwał papieża Franciszka do powrotu do kalendarza juliańskiego. Czy ma na myśli pełne przejście Kościoła rzymskokatolickiego na kalendarz juliański, czy tylko w przypadku terminu obchodzenia Wielkanocy, tego nie sprecyzował.
25 stycznia o wprowadzenie jednej daty świętowania Wielkanocy zaapelował papież Franciszek. – Odkryjmy na nowo wspólne korzenie wiary. Zachowajmy jedność! – zwrócił się do wiernych. – Jubileusz 1700-lecia Soboru Nicejskiego jest okazją dla wszystkich chrześcijan, którzy uznają Credo i wierzą w tego samego Boga do zrobienia zdecydowanego kroku naprzód i ujednolicenia daty obchodów Wielkanocy.
Papież zwrócił uwagę, że w 2025 roku święto Zmartwychwstania Chrystusa przypada w tym samym dniu w kalendarzu juliańskim i gregoriańskim, jest więc wspólnie obchodzone przez katolików, prawosławnych i protestantów.
Do tych planów odniosła się Rumuńska Cerkiew Prawosławna. „Po niedawnym oświadczeniu papieża Franciszka w sprawie ustanowienia wspólnej daty obchodów Zmartwychwstania Pańskiego wyjaśniamy, że wszelkie konsultacje dotyczące terminu Paschy i ewentualnej decyzji mogą mieć miejsce tylko w ramach przyszłego panprawosławnego forum – synodu z udziałem wszystkich siostrzanych Cerkwi prawosławnych” – czytamy w dokumencie opublikowanym na stronie internetowej Cerkwi.
Jest to zgodne z zaleceniem Synaksy Patriarchów i Przedstawicieli Cerkwi Prawosławnych, która obradowała od 21 do 28 stycznia 2016 roku w Centrum Patriarchatu Ekumenicznego w Chambésy: „Co się tyczy tematu kalendarza właściwe jest, aby każda Cerkiew miał swobodę wprowadzania w życie tego, co uważa za stosowne dla duchowej formacji swoich parafian, ale bez zmiany daty wspólnego świętowania Paschy przez wszystkich prawosławnych”.
(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)
Ałła Matreńczyk
