Home > Artykuł > Najnowszy numer > Osiem dekad w Elblagu

Cerkiew parafialna św. Równej Apostołom Marii Magdaleny, należąca do gdańskiego dekanatu, znajduje się w elbląskiej dzielnicy Warszawskie Przedmieście przy ulicy Sadowej 58. Mieści się w neogotyckiej, poewangelickiej kaplicy cmentarnej z 1905 roku. Została zaadaptowana dla potrzeb Liturgii prawosławnej w latach 1949-1963. W latach 80. dobudowano narteks, zwieńczony niewielką kopułą z krzyżem. Zaprojektowała go parafianka, architekt Natalia Gęsicka.

Osiedlali się w Elblągu po drugiej wojnie prawosławni, w większości przesiedleni w wyniku Akcji Wisła. W 1948 roku rozpoczęli starania o uzyskanie obiektu sakralnego. Nie było to łatwe, gdyż ówczesne władze obawiały się prowadzenia działalności wywrotowej w proponowanym przez prawosławnych obiekcie (kaplica ewangelicka z położonym obok domem mieszkalnym) na uboczu miasta. Prawosławni często słyszeli, że powinni wracać tam, skąd przybyli.

Od 1947 roku odprawiano nabożeństwa w mieszkaniach prywatnych. W dni świąteczne w środku tygodnia musiały się rozpoczynać bardzo wcześnie, aby ludzie mogli zdążyć do pracy.

Parafię erygowano i budynki przekazano Cerkwi w 1949 roku. Pierwsze nabożeństwo odprawiono 25 kwietnia, a 11 grudnia nastąpiło poświęcenie świątyni. Pierwszym proboszczem był o. Mikołaj Batalin. Przybył z Ostródy, organizował w Elblągu życie parafialne i pierwszego ślubu udzielił 1 maja 1949 roku. Zmarł w 1951 roku, parafianie pochowali go obok cerkwi, co spotkało się ze sprzeciwem władz miejskich jako niezgodne z obowiązującymi przepisami, dotyczącymi chowania zmarłych. Kazano przenieść ciało na cmentarz. Sprawa otarła się o Warszawę. Interweniował metropolita. Ostatecznie nałożono na parafię karę pieniężną.

W 1966 roku ówczesny proboszcz, o. Anatol Szydłowski, sprowadził z Krakowa ikonografa Wiaczesława Urusowa, profesora Wileńskiej Akademii Sztuk Pięknych, który wykonał do cerkwi wiele ikon, przede wszystkim do ówczesnego ikonostasu. Do dziś w nawie i narteksie wisi kilka jego ikon.

W 1971 roku parafię odwiedził metropolita Bazyli.

W 1980 roku na wyremontowanej zabytkowej bramie umieszczono krzyż prawosławny. Wykonał go i przekazał jako darowiznę Włodzimierz Pawluk.

Cerkiew była kilkakrotnie niszczona i okradana. W1991 roku skradziono cztery cenne ikony, pisane na płótnie i drewnie oraz kielich eucharystyczny.

Maria i Przemysław Pilichowie, fot. autor, Facebook parafii

You may also like
Kreszczenije
Nagrody Ostrogskiego 2026
Konstanty Bazyli Ostrogski
Tron ze starego drewna

Odpowiedz