Tłumnie było w sobotę 23 listopada w Akademii Supraskiej. Przybyli ci, którzy tworzyli Bractwo, rozwijali je w nowej rzeczywistości lat 90. i ci, którzy dziś stanowią o jego sile. Wydarzenie pod hasłem „Synaksis” zwieńczyło jubileusz 45-lecia Bractwa Młodzieży Prawosławnej w Polsce.
Rok temu, podczas paschalnej pielgrzymki na Świętą Górę Grabarkę, rozpoczęto świętowanie tego jubileuszu. Supraśl stał się klamrą, która zamknęła ten czas, ale – co wielokrotnie podkreślano podczas spotkania – otworzyła też nowy rozdział. Słowo synaksis (gr. σύναξις) nie zostało wybrane przypadkowo. Oznacza zgromadzenie, ale w głębszym, liturgicznym sensie – bycie razem wokół Tego, co najważniejsze. W tym przypadku było to działające od niemal pół wieku Bractwo.
Choć kulminacja obchodów przypadła na niedzielę, atmosfera święta i intensywnej pracy wyczuwalna była w Supraślu znacznie wcześniej. Już od piątkowego wieczoru gościnne mury Akademii Supraskiej tętniły życiem za sprawą Zjazdu Zarządów.
Na to przedjubileuszowe spotkanie przybyło czterdziestu delegatów z całej Polski. Dla liderów struktur terenowych był to czas wytężonej pracy – szkolili się, wymieniając doświadczeniami z pracy w swoich diecezjach, i do późnych godzin debatowali nad przyszłym kształtem organizacji. Dla wielu młodych działaczy zjazd stanowił pierwszą okazję do bezpośredniego zapoznania się i nawiązania przyjaźni. Ta „robocza” część zjazdu płynnie wprowadziła uczestników w jubileuszowy wymiar niedzieli.
Uroczystości rozpoczęły się Liturgią, sprawowaną w monasterskiej cerkwi. Nabożeństwu przewodniczyli hierarchowie – arcybiskup bielski Grzegorz, który przekazał pozdrowienia od metropolity Sawy, oraz gospodarz miejsca i duchowy opiekun Bractwa z ramienia Świętego Soboru Biskupów Cerkwi w Polsce, biskup supraski Andrzej. Widok pełnej cerkwi, w której ramię w ramię modlili się weterani ruchu brackiego i dzisiejsza młodzież licealna czy studencka, był pierwszym i chyba najbardziej wymownym świadectwem kondycji organizacji.
Część merytoryczna przeniosła się do auli Akademii Supraskiej. Gości powitała Aleksandra Rogoza, przewodnicząca Bractwa Młodzieży Prawosławnej oraz pomysłodawca formy wydarzenia, Maksym Fionik. Organizatorzy zrezygnowali z typowej akademii „ku czci” na rzecz merytorycznej konferencji podzielonej na trzy bloki – przeszłość, teraźniejszość i przyszłość.
W sesji „Kiedyś” sięgnięto do korzeni znacznie głębszych niż 45 lat. Vitali Michalczuk przypomniał kulturotwórczą rolę bractw w dawnej Rzeczypospolitej, osadzając dzisiejszą działalność BMP w wielowiekowej tradycji laikatu. O. Włodzimierz Misijuk mówił o otwarciu na świat, jakim dla polskiej młodzieży była współpraca z Syndesmosem – światowym bractwem, co w czasach PRL-u i transformacji miało znaczenie fundamentalne. Gabriela Nowaszewska i Mirosław Matreńczyk podjęli temat niezwykle istotny z perspektywy socjologii Cerkwi – Bractwa jako „szkoły liderów”. To właśnie z szeregów BMP wywodzi się znaczna część dzisiejszych kadr cerkiewnych, duchownych i świeckich działaczy. Głos zabrał arcybiskup białostocki Jakub, który opowiedział również o swoim „bractwowym” doświadczeniu.
W bloku poświęconym teraźniejszości („Teraz”) gościem specjalnym był o. Heikki Huttunen, który na zaproszenie organizatorów przybył z Finlandii. Jako wieloletni przyjaciel polskiego Bractwa i opiekun młodzieży w swoim kraju, o. Heikki wskazywał na ruchy młodzieżowe jako na siłę przynoszącą „duchową odnowę Kościoła od wewnątrz”. O tym, jak ta odnowa realizuje się poprzez nowoczesne media, mówił o. Mateusz Kiczko, przywołując przykład Radia Orthodoxia – fal niosących Ewangelię. Głos zabrali także obecni działacze, analizując bieżące statystyki i kondycję struktur terenowych.
Najwięcej dyskusji wzbudziła sesja „Prolog”, wybiegająca w przyszłość. Prelegenci nie uciekali od trudnych pytań, przed którymi stoi Cerkiew w XXI wieku. O. Piotr Makal postawił prowokacyjne pytanie o gotowość Cerkwi na „pokolenie AI” – młodzież wychowaną w rzeczywistości sztucznej inteligencji. W ramach wykładu została również udostępniona ankieta.
Palący problem poruszył o. Paweł Zabrocki, analizując przyszłość nauczania religii w szkołach, co w obliczu zmian prawnych i społecznych jest jednym z największych wyzwań duszpasterskich. Eliasz Fionik opowiedział o Bractwie z perspektywy młodych ludzi.
Maksym Fionik,
fot. Marcin Surynowicz
