Tomasz Lewandowski, zmarły 23 listopada 2010 roku, pozostaje w pamięci muzyków i prawosławnych w Polsce jako postać niezwykła, łącząca w swojej biografii akademicką rzetelność i głęboką duchowość. Był skrzypkiem, instrumentalistą, pedagogiem oraz wybitnym wokalistą – tenorem. Jego życie, naznaczone sukcesami artystycznymi i osobistymi zmaganiami, było splecione z prawosławną tradycją liturgiczną, której służył swym nieprzeciętnym talentem. Przyjmując prawosławie z pobudek rodzinnych, prawdopodobnie za sprawą babci, która widziała jego muzyczne zdolności i skierowała go do cerkwi, by posłuchał śpiewu, Tomasz Lewandowski odnalazł w nim życiową drogę.
Pochodził z Wrocławia, gdzie urodził się 3 lipca 1965 roku. Zdobył wszechstronne wykształcenie muzyczne, humanistyczne i teologiczne. Uczył się w państwowych szkołach muzycznych we Wrocławiu i w Lublinie. Studiował w Akademii Muzycznej w Krakowie na wydziale instrumentalnym w sekcji pedagogiki instrumentalnej w klasie skrzypiec w latach 1988-1994. Jego wykładowcą była prof. Kaja Danczowska. Umiejętności instrumentalne pogłębiał na studiach podyplomowych w zakresie skrzypiec na Akademii Muzycznej w Warszawie u prof. Konstantego Kulki. Równolegle studiował romanistykę na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, zwieńczoną egzaminem państwowym z języka francuskiego. Uzupełnieniem jego ścieżki edukacyjnej były studia na Wydziale Teologicznym w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.
Przez ćwierć wieku był związany z Lublinem, gdzie od sezonu 1985/86 pełnił funkcję skrzypka w Orkiestrze Symfonicznej Filharmonii im. H. Wieniawskiego. Był tam też nauczycielem gry na skrzypcach w Ogólnokształcącej Szkole Muzycznej I i II st. im. Karola Lipińskiego.
Jego rola jako nauczyciela i wychowawcy młodych skrzypków była znacząca. Do jego uczniów należała m.in. Maria Wośko, uczestniczka regionalnych i międzynarodowych konkursów skrzypcowych, a także Karolina Błędowska, laureatka konkursu „Miniatura Muzyczna” w Zamościu w 2009 roku. Tomasz Lewandowski był promotorem talentu Łukasza Jakubowskiego, który po ukończeniu jego klasy skrzypiec został dyrygentem i wykładowcą.
Kluczową rolą w kształtowaniu polskiego środowiska muzycznego było jego zaangażowanie w Międzynarodowy Kurs Muzyki Kameralnej. Był jego współorganizatorem od 1999 roku i głównym organizatorem ze strony polskiej, dążąc do przeniesienia kursu, który do 2003 roku odbywał się w Świdnicy, do Lublina. Kurs ten przyczynił się do działalności charytatywnej na rzecz Fundacji Pomocy Biednym Dzieciom „Ut Unum Sint” ze Świdnicy.
Tomasz Lewandowski posiadał nieprzeciętny słuch i specyficzną aksamitną barwę głosu. W początkowym okresie jego głos niektórzy parafianie we wrocławskiej katedrze mylili z głosem chórzystki.
W Lublinie, gdzie się osiedlił, dał się poznać jako znakomity śpiewak cerkiewny.
śpiewał z chórem we wrocławskiej katedrze, przyjeżdżając w tym celu z Warszawy lub Lublina. Dzieci i parafianie lubili go, nazywali „ten wesoły Pan Tomek!”. Miał łatwość wykonawywania partii solowych. W pamięci wiernych z Lublina pozostały jego wykonania m.in. „Ojcze nasz” Fiodora Dubieńskiego, „Nynie otpuszczajeszy” W. Sokołowa czy „Tiebie pojem” W. Stiepanowa (w duecie z barytonem).
(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)
o. Andrzej Konachowicz, fot. archiwum autora
