Bułgaria
Przedmiot „Religia – prawosławie” w szkołach
22 października Zgromadzenie Narodowe Bułgarii zatwierdziło zmiany w ustawie o edukacji przedszkolnej i szkolnej, zgodnie z którymi przedmiot „Religia – prawosławie” staje się obowiązkowy w systemie szkolnictwa średniego – poinformowano na oficjalnej stronie Synodu Bułgarskiej Cerkwi. „Z zadowoleniem przyjmujemy mądrość i odpowiedzialność, jakie objawiły się podczas głosowania… które pozwolą dzieciom i młodzieży zaczerpnąć ze skarbnicy świętego prawosławia i poznać prawdy wiary” – czytamy w oświadczeniu bułgarskiego patriarchatu.
Decyzja parlamentu wskrzesza tradycję chrześcijańskiej edukacji, przerwaną w latach ateistycznego reżimu (1946-1990). Cerkiew wyraża nadzieję, że proces wprowadzania nowego przedmiotu przebiegnie pomyślnie i przyniesie duchowe owoce społeczeństwu.
Synod przez dziesięciolecia zwracał się do władz z prośbą o wprowadzenie obowiązkowego nauczania religii. W tym celu organizowano marsze, zbierano podpisy, przygotowywano podręczniki i programy nauczania.
Rezultatem tych wieloletnich działań jest obecna decyzja parlamentu, którą bułgarska Cerkiew nazywa zwycięstwem wiary i moralności.
Estonia
Pociechą tylko słowa Ewangelii
24 października gazeta „Prawosławna Litwa” opublikowała wywiad z biskupem Tartu Danielem (Lepiskiem), wikariuszem diecezji tallińskiej Estońskiej Prawosławnej Chrześcijańskiej Cerkwi (EPChC). Biskup odwiedził Wilno, gdzie spotkał się z hierarchami litewskiej Cerkwi, odwiedził świątynie i monastery oraz zapoznał się z funkcjonowaniem kursów teologicznych.
Hierarcha zaznaczył, że celem wizyty było nie tylko pielgrzymowanie, ale również zacieśnięcie współpracy między Cerkwiami Estonii i Litwy, przede wszystkim w zakresie edukacji teologicznej. Podkreślił, że EPChC, pozostająca w kanonicznej jedności z patriarchatem moskiewskim, zachowuje status autonomiczny i kontynuuje swoje służenie, mimo nasilającej się presji ze strony struktur państwowych.
– Nasi wierni nie chcą zmiany jurysdykcji, pozostając jednocześnie praworządnymi i lojalnymi obywatelami Estonii. Estońska Prawosławna Chrześcijańska Cerkiew jest oficjalnie zarejestrowaną estońską organizacją religijną, a kanoniczna łączność z patriarchatem moskiewskim nie oznacza jakiejkolwiek wrogości wobec państwa – zaznaczył hierarcha.
Estońska Prawosławna Chrześcijańska Cerkiew liczy około 35 parafii i 75 duchownych, otaczających duchową opieką od 150 do 170 tysięcy wiernych. W Estonii działa także inna jurysdykcja – Estońska Apostolska Cerkiew Prawosławna, podlegająca patriarchatowi konstantynopolitańskiemu, która – według jej własnych danych – skupia około 30 tysięcy wiernych.
Relacje między obiema jurysdykcjami, jak zauważył hierarcha, pozostają napięte od lat 90., a w ostatnim czasie jeszcze się zaostrzyły. Ma to związek z zarzutami, jakie organy państwowe kierują wobec Estońskiej Prawosławnej Chrześcijańskiej Cerkwi. Początkowo dotyczyły one jedynie metropolity Eugeniusza, któremu nie przedłużono pozwolenia na pobyt, a następnie objęły całą Cerkiew.
Riigikogu (estoński parlament) przyjął ustawę, przewidującą zakaz wszelkich kanonicznych i administracyjnych więzi EPChC z moskiewskim patriarchatem. Prezydent Estonii już dwukrotnie odmówił jej zatwierdzenia, uznając że jest sprzeczna z konstytucją. Ponieważ Riigikogu uparcie ją forsuje, o losie ustawy zadecyduje sąd.
Mówiąc o trudnościach, z jakimi boryka się estońska Cerkiew, biskup Daniel podkreślił, że wszystko należy postrzegać w perspektywie duchowej. – Nie mamy innej pociechy niż słowa Ewangelii. Pan powiedział, że czasami dane jest również cierpieć za wiarę. Wszystko dzieje się z woli Bożej, a wszystkie te doświadczenia oczyszczają dusze.
(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)
