26 października w Bukareszcie poświęcono mozaikową ikonografię Soboru Zbawienia Narodu – najwyższej cerkwi prawosławnej na świecie. Nabożeństwu współprzewodniczyli patriarchowie – konstantynopolitański Bartłomiej oraz rumuński Daniel. W uroczystości uczestniczyło 65 hierarchów, 70 kapłanów i 12 diakonów. Zaproszono 2,5 tysiąca oficjalnych gości, osiem tysięcy osób śledziło nabożeństwo na ekranach ustawionych na placu przed soborem. Wśród honorowych gości znaleźli się prezydent Rumunii Nicușor Dan oraz prezydent Mołdawii Maia Sandu.
Poświęcenie mozaikowej ikonografii soboru było centralnym wydarzeniem jubileuszowych uroczystości rumuńskiej Cerkwi, która w tym roku obchodzi 140-lecie uzyskania autokefalii oraz 100-lecie ustanowienia patriarchatu.
Sobór Zbawienia Narodu (rum. Catedrala Mântuirii Neamului), położony na Wzgórzu Arsenałowym w Bukareszcie, naprzeciwko słynnego Pałacu Parlamentu, został zaprojektowany w 2007 roku. Budowa rozpoczęła się w 2010 roku pod kierunkiem patriarchy Daniela. Pierwsze poświęcenie pod wezwaniem Wniebowstąpienia Pańskiego i apostoła Andrzeja – opiekuna Rumunii – odbyło się 25 listopada 2018 roku. Także wtedy uroczystościom przewodniczył patriarcha Bartłomiej, a w Liturgii uczestniczyło około 55 tysięcy wiernych.
Wysokość soboru wraz z krzyżem wynosi 135 metrów, co czyni ją najwyższą prawosławną cerkwią na świecie, wyższą o 12 metrów od soboru św. św. Piotra i Pawła w Petersburgu. Sobór jest także największą prawosławną świątynią pod względem powierzchni. Jej mozaikowa ikonografia zajmuje około 25 000 metrów kwadratowych, a mozaikowy ikonostas ponad 400 metrów kwadratowych.
Nad mozaikami pracował zespół 220 artystów pod kierunkiem ikonopiscy Daniela Codrescu.
Sobór może pomieścić około sześciu tysięcy wiernych, a ogromny cerkiewny pogost do 125 tysięcy osób. Budowla jest odporna na trzęsienia ziemi o sile do 8,5 stopnia w skali Richtera.
Pomysł budowy narodowego soboru w Bukareszcie pojawił się już w XIX wieku, po uzyskaniu przez Rumunię niepodległości w 1878 roku. Przyjęcie ustawy o budowie katedry zainicjował król Karol w 1884 roku, jednak plany były wielokrotnie odkładane. Dopiero w latach 90., po upadku reżimu komunistycznego, patriarcha Teoktyst mógł do nich powrócić.
Budowa soboru była finansowana przy wsparciu państwa. Według różnych szacunków, wydano na nią co najmniej 110 milionów euro.
27 października, w dzień św. Dymitra Nowego, patrona Bukaresztu, patriarchowie Bartłomiej i Daniel odprawili Liturgię w katedrze patriarchalnej rumuńskiej Cerkwi. Podczas wielkiego wejścia patriarcha Bartłomiej wymienił zwierzchnika utworzonej w 2018 roku z połączenia dwóch nieuznawanych przez światowe prawosławie struktur Prawosławnej Cerkwi Ukrainy Epifaniusza (Dumienko) jako metropolitę kijowskiego. Zaraz potem słychać było okrzyki „anatema”. Hierarchowie nie reagowali i kontynuowali nabożeństwo.
(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)
Opr. Ałła Matreńczyk, fot. Basilica.ro / Mircea Florescu
