10 grudnia odbyło się w Warszawie 40 uroczyste posiedzenie Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych z okazji 20-lecia uchwalenia ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym. W posiedzeniu uczestniczyli sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański, sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Katarzyna Lubnauer, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Andrzej Szeptycki. W trakcie posiedzenia kilku członkom Komisji Wspólnej wręczono Medale „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Osoby szczególnie zaangażowane w rozwój i wspieranie mniejszości narodowych oraz w prace nad ustawą, w tym moja skromna osoba, otrzymały od ministra Tomasza Szymańskiego podziękowania w postaci specjalnego dyplomu. Odbyła się również interesująca dyskusja panelowa „20 lat Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych – nadzieje, praktyka, perspektywy” z udziałem wybitnych badaczy problematyki mniejszościowej – profesorów Grzegorza Janusza, Krzysztofa Skotnickiego, Sławomira Łodzińskiego (moderator), dr. hab. Tomasza Browarka.
Komisja działa na mocy ustawy z 6 stycznia 2005 roku o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym i jest organem opiniodawczo-doradczym Prezesa Rady Ministrów. Wyraża opinie oraz formułuje propozycje w sprawach realizacji praw i potrzeb mniejszości, opiniuje projekty aktów prawnych dotyczących spraw mniejszości oraz wysokości i zasady podziału środków z budżetu na wspieranie działalności służącej ochronie, zachowaniu i rozwojowi tożsamości kulturowej mniejszości, przeciwdziała dyskryminacji osób należących do mniejszości. W skład komisji wchodzą przedstawiciele organów administracji rządowej oraz jednego lub dwóch przedstawicieli poszczególnych mniejszości (obecnie mniejszość białoruską reprezentują Igor Łukaszuk i Sławomir Iwaniuk, łemkowską Mirosława Kopystiańska i Stefan Dudra, ukraińskią Grzegorz Kuprianowicz i Piotr Fedusio). Pracami komisji kierują dwaj współprzewodniczący – obecnie ze strony rządowej wiceminister Andrzej Szymański, ze strony mniejszościowej Grzegorz Kuprianowicz.
Uchwalenie 6 stycznia 2005 roku ustawy o mniejszościach – podkreślali uczestniczący w panelu naukowcy – miało ogromne, pozytywne, znaczenie nie tylko dla mniejszości, ale także dla państwa polskiego. Miało także – to już moja refleksja – duże znaczenie w przełamywaniu istniejących wciąż w części polskiego społeczeństwa negatywnych wobec mniejszości uprzedzeń i stereotypów. Obawy o rzekomym zagrożeniu suwerenności i bezpieczeństwa państwa polskiego w razie uchwalenia ustawy okazały się całkowicie bezpodstawne. Wejście jej w życie umożliwiło przeniesienie debaty na nowy poziom. Zamiast ideologicznych sporów, możliwa stała się rzeczowa dyskusja na temat konkretnych rozwiązań prawnych i administracyjnych. Ustawa, która wzbudzała tyle obaw, stała się narzędziem do promowania polskich rozwiązań w zakresie ochrony praw mniejszości na arenie międzynarodowej.
(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)
Eugeniusz Czykwin, fot. kancelaria Sejmu
