Nie ma chyba bardziej adekwatnego miejsca do świętowania Chrztu Pańskiego niż to, w którym do niego faktycznie doszło… Tysiące ludzi uczestniczyło w tegorocznej celebracji Epifanii w miejscowości Betania za Jordanem w Haszymidzkim Królestwie Jordanii. Wśród nich siedmiu prawosławnych dziennikarzy, działaczy społecznych i fotografów z Polski.
Betania za Jordanem uznawana jest w międzynarodowym konsensusie archeologów, badaczy Pisma Świętego i historyków (w tym samo UNESCO), za faktyczne miejsce, w którym doszło do wydarzeń opisywanych w Ewangelii – chrztu Chrystusa dokonanego przez Jana Chrzciciela, zejście Ducha Świętego w postaci białej gołębicy i głosu z nieba samego Boga mówiącego „to jest mój Syn umiłowany”. To właśnie tu, nie w sąsiednim Izraelu, święta Chrztu Pańskiego obchodzone są wyjątkowo uroczyście i dostojnie, a celebracja rozłożona jest na kilka dni, mimo że chrześcijanie to zaledwie nieco ponad dwa procent wszystkich obywateli Jordanii.
Święto ma charakter zarówno religijny jak i państwowy. W piątek 16 stycznia nad rzekami Jordanu zebrało się wiele tysięcy prawosławnych, przede wszystkim z Jordanii, pod przewodnictwem arcybiskupa Christophorosa z prawosławnego patriarchatu Jerozolimy (ma swoją siedzibę arcybiskupią w Ammanie i podlega mu cała Jordania). Wśród wiernych z Jordanii (przede wszystkim pochodzenia palestyńskiego) znalazły się delegacje zagraniczne, przedstawiciele służb dyplomatycznych wielu krajów, a także rządu i parlamentu Jordanii.
Nie mogliśmy się oprzeć wrażeniu, że atmosfera, specyfika, organizacja i charakter tych uroczystości bardzo przypomina świętowanie Przemienienia Pańskiego na Grabarce.
Tydzień wcześniej miały miejsce podobne uroczystości organizowane w Betanii za Jordanem przez Kościół katolicki.
W przeddzień święta Chrztu Pańskiego miało miejsce wyjątkowo podniosłe wydarzenie – wielkiego poświęcenia wody dokonał patriarcha Teofil III po stronie izraelskiej i arcybiskup Christophoros po stronie jordańskiej. Rzeka w tym miejscu ma zaledwie kilka metrów szerokości, uczestnicy uroczystości widzą się i słyszą doskonale, ale ma się wrażenie, że granica państwowa i sytuacja geopolityczna mocno dzieli w tym miejscu jeden organizm cerkiewny, jakim jest patriarchat Jerozolimy…
W samo święto Chrztu Pańskiego (19 stycznia) uroczystości odbywały się już we wspólnotach parafialnych. Delegacja z Polski uczestniczyła w Liturgii w niewielkim miasteczku Andżara na północy Jordanii. Wspólnota parafialna cerkwi św. Jerzego Zwycięzcy przyjęła nas bardzo ciepło i przyjaźnie.
Więcej informacji i ciekawostek na temat uroczystości Chrztu Pańskiego w Jordanii, specyfiki tamtejszej Cerkwi oraz rodzącej się współpracy polsko-jordańskiej można się spodziewać w kolejnych numerach Przeglądu Prawosławnego.
Mariusz Nikiciuk, fot. Aleksander Wasyluk
