10 lutego w czasie plenarnego posiedzenia Sejmu odbyło się pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zadośćuczynieniu ofiarom i rodzinom ofiar przestępstw popełnionych na tle narodowościowym, religijnym lub rasowym w latach 1945-1946. Jeśli ustawa zostanie przyjęta i prezydent ją podpisze, zadośćuczynienie polegające na przyznaniu jednorazowego świadczenia pieniężnego przysługiwać będzie osobom, które na skutek działań oddziałów zbrojnego podziemia doznały uszczerbku na zdrowiu, oraz członkom rodzin osób, które na ich skutek straciły życie.
Omawiany projekt to kolejna, już czwarta, próba naprawienia sytuacji, w której w demokratycznym państwie prawa jakim jest Polska rodzinom sprawców zbrodni ludobójstwa wypłacane są zadośćuczynienia, jednocześnie odmawiając takiego prawa rodzinom ich ofiar. Poprzednie próby uregulowania tej sytuacji kończyły się niepowodzeniem. Projekty poselskie w VI (2007-2011) i VII (2011-2015) kadencjach, po pierwszych czytaniach w komisjach trafiały do ,,sejmowych zamrażarek”, a zgłoszonemu przez grupę posłów w IX (2019-2023) kadencji projektowi marszałek Elżbieta Witek nie nadała nawet numeru, co uniemożliwiło rozpoczęcie prac.
Po wystąpieniu posłanki Anny Marii Żukowskiej, która w imieniu wnioskodawców przedstawiła projekt – posłanka odczytała świadectwa rodzin ofiar zbrodni w Zaleszanach – rozgorzała burzliwa dyskusja, głos zabrało 35 posłów. Ponieważ większość posłów, sprzeciwiających się uchwaleniu ustawy, zademonstrowała brak jakiejkolwiek wiedzy o tragedii rodzin, których dotyczy projekt, przypominamy najważniejsze fakty i zdarzenia, jakie miały miejsce na Białostocczyźnie zimą 1946 roku.
(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)
Eugeniusz Czykwin
