Badacz archeologii i sztuki chrześcijańskiej
Metropolita Dionizy (Waledyński) wraz z powołaniem do życia w 1925 roku Wydziału Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Warszawskiego (Studium Teologii Prawosławnej UW) został jego pierwszym profesorem i dziekanem. Zwierzchnik polskiego prawosławia stał się wielkim mecenatem nauki, fundatorem i redaktorem teologicznego czasopisma „Elpis” (1926-1939), wspomożycielem najzdolniejszych studentów i krzewicielem wyższej oświaty teologicznej. Formatem swojej osobowości metropolita zachęcał do przejścia na nowo powstały wydział wybitnych uczonych.
Hierarcha na powołanym wydziale wykładał teologię pasterską i archeologię chrześcijańską wraz z historią sztuki chrześcijańskiej. Dziedzina archeologii i sztuki chrześcijańskiej były najważniejszymi obszarami badań naukowych metropolity i jego największą pasją. Dogłębne studia nad archeologią chrześcijańską zaczął prowadzić od 1911 roku, kiedy został proboszczem poselskiej cerkwi w Rzymie. Świat starożytności i sztuki rzymskiej urzekł młodego archimandrytę i skłonił do studiów i badań u boku wielkiego archeologa prof. o. Marucchiego, ucznia „ojca archeologii chrześcijańskiej” prof. G.B. de Rossiego, a także we współpracy z wybitnym archeologiem polskiego pochodzenia (z rodziny śląskiej) – ks. prof. Josephem Wilpertem, również uczniem de Rossiego.
Młody archimandryta studiował i pozostawał w stałym kontakcie z wybitnymi naukowcami z uniwersytetów papieskich, Instytutu Archeologii Chrześcijańskiej w Rzymie i Uniwersytetu Rzymskiego La Sapienza. Z prof. Marucchim pozostawał w stałej korespondencji naukowej, a także uczestniczył w prowadzonych przez niego wykopaliskach w rzymskich katakumbach.
(ciąg dalszy dostępny w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)
Witali Michalczuk
Wydział „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego
