Bułgaria
Św. Paisjusz Chilendarski
1 stycznia Bułgaria oficjalnie przystąpiła do strefy euro. Z tego okazji Bułgarski Bank Narodowy opracował projekt monet euro, które od 2026 roku są jedyną jednostką monetarną w kraju. Na monecie o nominale 1 euro przedstawiono bułgarskiego świętego Jana Rilskiego (około 876 -946), na monecie 2 euro – świętego Paisjusza Chilendarskiego jako wyraz uznania dla jego roli w duchowym i kulturowym odrodzeniu narodu bułgarskiego oraz znaczenia dla europejskiego dziedzictwa kulturowego.
Św. Paisjusz Chilendarski (około 1722-1773) był bułgarskim jeromonachem. Urodził się w Bańsko i wstąpił do monasteru Chilandar na Świętej Górze Atos, gdzie w tym czasie jego brat Ławrientij pełnił funkcję ihumena.
Tam w 1762 roku mnich Paisjusz napisał swoje najważniejsze dzieło „Historia słowianobułgarska”, które odegrało kluczową rolę w przebudzeniu świadomości narodowej Bułgarów w okresie panowania osmańskiego. Wzywał w nim naród do zachowania języka, wiary i pamięci o własnej historii. Księga zapoczątkowała bułgarskie odrodzenie narodowe i miała ogromne znaczenie dla zachowania bułgarskiej tożsamości religijnej i kulturowej. Dziś św. Paisjusz Chilendarski czczony jest jako duchowy odnowiciel i symbol bułgarskiej świadomości narodowej.
Czechy
Co z cerkwiami w Pradze?
Magistrat stolicy Czech rozważa wypowiedzenie umowy najmu trzech świątyń używanych przez wspólnoty prawosławne – informuje SPŻ w Czechach. Chodzi o katedralny sobór św. św. Cyryla i Metodego, cerkiew Zwiastowania Bogarodzicy na Słupi oraz cerkiew św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Pradze.
To najważniejsze miejsca prawosławnych wiernych czeskiej stolicy. Szczególne znaczenie ma sobór św. św. Cyryla i Metodego, który historycznie jest związany z powstaniem lokalnej Cerkwi prawosławnej oraz z jej męczeńską przeszłością.
Według źródeł SPŻ jednym z powodów ponownego rozpatrzenia umowy najmu jest arcybiskup praski Michał. Hierarcha, określany przez magistrat jako „postać kontrowersyjna”, a nawet „zagrażająca bezpieczeństwu”, pozostaje administratorem dwóch z wymienionych parafii.
Działania władz miejskich wskazują na próbę wywarcia nacisku na Cerkiew w celu przeprowadzenia zmian kadrowych. Jeśli arcybiskup Michał nadal będzie kierował tymi parafiami, miasto może całkowicie zakazać wspólnotom korzystania z tych budowli. Stworzy to precedens, w którym organy samorządowe pośrednio decydują o tym, kto może pełnić posługę w świątyniach.
Na podstawie sedmitza.ru, spzh.eu opracowała Ałła Matreńczyk
