Czerwiec należy do najbardziej pachnących miesięcy w świecie roślin. To czas kwitnienia wielu wonnych kwiatów, zapach ten czujemy szczególnie wieczorem. To czas najkrótszych nocy i swoistego rodzaju „przełamania się” pór roku. Wtedy wiosnę na dobre zastępuje lato. To właśnie w czerwcu zakwitają jaśminowce (Philadelphus). Często nazywa się je błędnie jaśminami. Mówimy o letnim zapachu jaśminów, poeci piszą wiersze o jaśminach. Jednak zazwyczaj jest tutaj mowa o wspomnianych jaśminowcach.
Jaśmin (Jasminum) to rodzaj roślin z rodziny Oliwkowatych (Oleaceae), występujących w strefie międzyzwrotnikowej Afryki, Azji i Australii. Bardzo często są to pnącza. Kwiaty jaśminów pachną bardzo intensywnie i w naszym kraju są uprawiane jedynie jako rośliny doniczkowe.
Z kolei rodzaj jaśmin (Philadelphus) należy do rodziny hortensjowatych (Hydrangeaceae).
Jaśminowce są krzewami, które gubią liście na zimę. Kwitną przede wszystkim na biało. Czasami zdarzają się kwiaty jaśminowców wpadające w kolor różowy.
W naszych ogrodach są często uprawiane mieszańce międzygatunkowe jaśminowca. Bardzo pachnące kwiaty ma jaśminowiec wonny (Philadelphus coronarius). Kwitnie na przełomie maja i czerwca. Mniej pachnące kwiaty ma jaśminowiec panieński (Philadelphus x virginalis). Jest to krzyżówka gatunków jaśminowca wyhodowana w szkółkach Lemoine’a we francuskim mieście Nancy. Ten gatunek jaśminowca kwitnie w czerwcu i jego kwiaty nie są tak pachnące. Krzew dorasta do siedmiu metrów i jest większy od jaśminowca wonnego, który może osiągnąć wysokość do trzech metrów.
Pamiętam, że w Szastałach rosły jaśminowce. Jako pierwsze zakwitały w ogrodzie Olgi i Jana Wawulskich. Mieszkali na początku wsi. W drodze do szkoły przechodziłam koło ich domu. Kończył się zazwyczaj rok szkolny i zaczynał wtedy kwitnąć ten jaśminowiec. Uwielbiałam ten czas, bo wraz z zapachem tych kwiatów nadchodziły wakacje.
Z kolei na naszym podwórku rosły i nadal rosną krzewy później kwitnącego jaśminowca. Mam wrażenie, że te nasze pachniały bardziej wieczorem. Letnie wieczory zawsze pachną maciejką i kwiatami jaśminowca.
Czasami bywają lata, że wszystko kwitnie później. Także kwitnienie jaśminowców może przesunąć się na lipiec. Tak było w 2016 roku. Miałam wtedy zabieg operacyjny na onkologii. Był to rok, kiedy zmarła moja mama. Pamiętam wieczorny spacer w Białymstoku po dzielnicy Bojary. Wracałyśmy z koleżanką ze spaceru miejskimi rowerami. Pamiętam, jak pachniały kwiaty jaśminowców, które oczywiście nazywałyśmy jaśminami. Był bardzo ciepły lipcowy wieczór. Ten zapach dawał mi nadzieję, że wszystko będzie dobrze. Tak też się stało. Na swej drodze spotkałam bardzo dobrego lekarza, a zmiany w moim organizmie okazały się łagodne. Od tego czasu zapach kwiatów jaśminowca kojarzę nie tylko z miłością, także z nadzieją.
Iwona Zinkiewicz, fot. autorka
